W 2.pdf

(112 KB) Pobierz
QPrint
Wykþad nr 2 z biofarmacji
Procesy pierwszego rzħdu: zaleŇnoĻę pþlogarytmiczna
Jest to proces zaleŇny od Co, a ubytek jest proporcjonalny do Co w okreĻlonym odstħpie
czasu. StħŇenie ubywajĢce w dowolnym czasie pomiaru przyjmuje siħ jako % stħŇenia
poczĢtkowego.
czas
stħŇenie
ubytek K [%]
ubytek [g]
pozostaþoĻę po
ubytku
To
100%
10%
10,0
90,0%
T1
90%
10%
9,0
81%
T2
81%
10%
8,1
71,9
T3
71,9%
10%
7,2
64,7
na wykresie liniowym:
na wykresie pþlogarytmicznym:
C
lnC
C 1
C 2
T
T 1
T 2
T
Na wykresie pþlogarytmicznym z kĢta nachylenia krzywej moŇna obliczyę staþĢ prħdkoĻci
reakcji (V) oraz T 1/2 .
C
K
ln
1 ln
C
2
t
t
2
1
po zamianie na logarytmy dziesiħtne i zakþadajĢc, Ňe T1-T2 =T widzimy, Ňe:
K ×
=
2
303
log
C
1
t
C
2
jeŇeli przyjmiemy, Ňe C 1 = C 0 ; oraz Ňe C 2 =C t , to obliczajĢc T 1/2 mamy:
C 0 =100%, C t =50%, wiħc
K=
2
303
log
100
= 2
2
303
log
= 3010
2
303
×
0
t
50
t
t
50
%
50
%
50
%
T 50% =
2 ×
0
3010
=
0
693
k
k
Jest wiħc to czas, po ktrym 50% substratu ulega przemianie (wchþanianiu jak i wydalaniu,
jak i innych procesw I-go rzħdu).
4
=
303
20969801.149.png 20969801.160.png 20969801.171.png
Procesy zerowego rzħdu: zaleŇnoĻę liniowa
Na skali liniowej uzyskujemy prostĢ, tzn. jeŇeli proces przebiega z jednakowĢ szybkoĻciĢ, to
w jednakowych odstħpach czasu przereagujĢ zawsze te same iloĻci substratu. (Dla
porwnania: w procesach I-go rzħdu bħdĢ reagowaę coraz mniejsze iloĻci substratu).
C
C t
C
K 0 =
0
t
Przykþady czasw T 1/2 dla wybranych lekw:
ampicylina 1-2h
lidokaina 1,5h
gentamycyna 2h
tetracyklina 8,5h
T
W przypadku lekw o niskim T 1/2 wystħpujĢ okresy, w ktrych ich stħŇenie jest niŇsze
od stħŇenia terapeutycznego. Jest to istotny problem w leczeniu antybiotykami, lekami
nasercowymi i przeciwblowymi. Tak wiħc korzystnie jest stosowaę leki o dþugim okresie
pþtrwania, gdyŇ stħŇenie wstħpujĢce kolejnej dawki pokrywa siħ ze stħŇeniem zstħpujĢcym
dawki poprzedzajĢcej.
C
STL
8
16
24
T
C
Wpþyw dawki na dþugoĻę dziaþania leku:
poprzez zwiħkszenie dawki leku moŇna
uzyskaę przedþuŇenie STL, ale rwnoczeĻnie
znacznie wzrasta jego C max co zwiħksza
natħŇenie dziaþaı niepoŇĢdanych i moŇliwoĻę
wzmoŇenia toksyfikacji, wiħc nie jest to
rozwiĢzanie idealne, ale jest to najprostsza
metoda tworzenia przedþuŇonego dziaþania
leku.
STL
T
5
20969801.182.png 20969801.001.png 20969801.012.png 20969801.023.png 20969801.034.png 20969801.045.png 20969801.056.png 20969801.067.png 20969801.078.png 20969801.089.png 20969801.100.png 20969801.109.png 20969801.110.png 20969801.111.png 20969801.112.png 20969801.113.png 20969801.114.png 20969801.115.png 20969801.116.png 20969801.117.png 20969801.118.png 20969801.119.png 20969801.120.png 20969801.121.png 20969801.122.png 20969801.123.png 20969801.124.png 20969801.125.png 20969801.126.png 20969801.127.png 20969801.128.png 20969801.129.png 20969801.130.png 20969801.131.png 20969801.132.png 20969801.133.png 20969801.134.png 20969801.135.png 20969801.136.png 20969801.137.png 20969801.138.png 20969801.139.png 20969801.140.png 20969801.141.png 20969801.142.png 20969801.143.png 20969801.144.png 20969801.145.png 20969801.146.png 20969801.147.png 20969801.148.png 20969801.150.png 20969801.151.png 20969801.152.png 20969801.153.png 20969801.154.png 20969801.155.png 20969801.156.png 20969801.157.png 20969801.158.png 20969801.159.png 20969801.161.png 20969801.162.png 20969801.163.png 20969801.164.png 20969801.165.png 20969801.166.png 20969801.167.png 20969801.168.png 20969801.169.png 20969801.170.png 20969801.172.png 20969801.173.png 20969801.174.png 20969801.175.png 20969801.176.png 20969801.177.png 20969801.178.png 20969801.179.png 20969801.180.png 20969801.181.png 20969801.183.png 20969801.184.png 20969801.185.png 20969801.186.png 20969801.187.png 20969801.188.png 20969801.189.png 20969801.190.png 20969801.191.png 20969801.192.png 20969801.002.png 20969801.003.png 20969801.004.png 20969801.005.png 20969801.006.png 20969801.007.png 20969801.008.png 20969801.009.png 20969801.010.png 20969801.011.png 20969801.013.png 20969801.014.png 20969801.015.png 20969801.016.png 20969801.017.png 20969801.018.png 20969801.019.png 20969801.020.png 20969801.021.png 20969801.022.png 20969801.024.png 20969801.025.png 20969801.026.png 20969801.027.png 20969801.028.png 20969801.029.png 20969801.030.png 20969801.031.png 20969801.032.png 20969801.033.png 20969801.035.png 20969801.036.png 20969801.037.png 20969801.038.png 20969801.039.png 20969801.040.png 20969801.041.png 20969801.042.png 20969801.043.png 20969801.044.png 20969801.046.png 20969801.047.png 20969801.048.png 20969801.049.png 20969801.050.png 20969801.051.png 20969801.052.png 20969801.053.png 20969801.054.png 20969801.055.png 20969801.057.png 20969801.058.png 20969801.059.png 20969801.060.png 20969801.061.png 20969801.062.png 20969801.063.png 20969801.064.png 20969801.065.png 20969801.066.png 20969801.068.png 20969801.069.png 20969801.070.png 20969801.071.png 20969801.072.png 20969801.073.png 20969801.074.png 20969801.075.png 20969801.076.png 20969801.077.png 20969801.079.png 20969801.080.png 20969801.081.png 20969801.082.png 20969801.083.png 20969801.084.png 20969801.085.png 20969801.086.png 20969801.087.png 20969801.088.png 20969801.090.png 20969801.091.png 20969801.092.png 20969801.093.png 20969801.094.png 20969801.095.png 20969801.096.png 20969801.097.png 20969801.098.png 20969801.099.png 20969801.101.png 20969801.102.png 20969801.103.png 20969801.104.png 20969801.105.png 20969801.106.png
Podzielenie dawki na mniejsze, ale czħĻciej podawane porcje daje bardziej wyrwnany
poziom leku we krwi. Widaę, Ňe czterokrotne podanie w tym przypadku jest
najskuteczniejsze.
C
Prof. poleca zajrzeę sobie,
jak wyglĢdaþoby to w
podaniu parenteralnym
T
C
Czħste podanie jest niewygodne
(dyskomfort pacjenta i jest ciħŇkie do
wykonania w przypadku chorb
przewlekþych. Przykþad: wlew ciĢgþy,
automat z dozownikiem na insulinħ.
Wygodniejsze w uŇyciu, a speþniajĢce
podobnĢ rolħ sĢ leki transdermalne:
nitraty, hormony.
TDL
T
Aby zapewnię terapeutyczny poziom leku we krwi przy zastosowaniu lekw o
przedþuŇonym dziaþaniu, podana postaę musi zawieraę dawkħ inicjujĢcĢ (Di), oraz dawkħ
podtrzymujĢcĢ (Dp). Zatem dawka caþkowita (totalna) jest sumĢ podtrzymujĢcej i
inicjujĢcej:
Dt=Di+Dp
Dawka (Di) ma na celu doprowadzenie leku do stħŇenia terapeutycznego, a (Dp)
utrzymanie tego stħŇenia przez okreĻlony czas, musi wiħc uwalniaę siħ z okreĻlonĢ
szybkoĻciĢ. W podaniu enteralnym:
D
leku
Kl
P.pok
X 1
Ka
osocze
X 2
K el
lek wyeliminowany
X 3
W podaniu parenteralnym nie ma pierwszej fazy D-->Kl
X 1 ,X 2 ,X 3 Î stħŇenie leku w okreĻlonych przedziaþach, czyli kompartmentach
6
20969801.107.png
Systemy konstruowania lekw o przedþuŇonym dziaþaniu
1)Uwalnianie dawki podtrzymujĢcej rozpoczyna siħ w
Tmax po podaniu dawki inicjujacej: naleŇy uprzednio
eksperymentalnie wyznaczyę Di. W tym celu mierzy siħ
poziom leku we krwi kolejnych, coraz wiħkszych dawek leku,
a dawkħ, ktra osiagnie TDL okreĻlam jako inicjujĢcĢ. Z
wykresu wynika, Ňe (Di) bħdzie druga dawka leku.
Dawkħ podtrzymujĢcĢ obliczam z nast. rwnania:
D p = K l ( T max - T p + T)
Kl- staþa szybkoĻci rozpuszczania/ uwalniania;
Tmax- czas po jakim lek osiĢgnie Cmax ;
Tp-czas opŅnienia dziaþania dawki podtrzymujĢcej
T- planowany czas dziaþania leku
Dla lekw doustnych T przyjmuje siħ jako 6-8 godzin, bo jest to czas, po jakim wystepuje
efektywne wchþanianie leku z przewodu pokarmowego. UpraszczajĢc Tp=Tmax wiħc
Dp=K l T
D total =Di+Dp= Di+K l T
C
TDL
T
K l =
0
693
D
0
t
1
/
2
D total =
D i
+
0
693
t
0
T
t
1
/
2
Zmiany stħŇenia we krwi po podaniu
osobno Dp, Di oraz sumy tych dawek,
gdy Dp uwolni siħ w Tmax po podaniu
Di. Gdy Dp uwolni siħ pŅniej, to nie
osiĢgnie siħ oczekiwanego stħŇenia,
wynikajĢcego z sumy Di + Dp. Gdy zaĻ
Dp uwolni siħ wczeĻniej, poziom leku
moŇe przewyŇszyę przewidywany i
wzmc efekt toksyczny.
Di oddzielam od Dp otoczkĢ
nierozpuszczalnĢ w pH soku ŇoþĢdkowego, np. Eudragitem (patrz 4 rok) a rozpuszczalnĢ w
pH jelit i dwunastnicy. Czas przebywania pokarmu w ŇoþĢdku wynosi od 0,5-3 godzin, w
zaleŇnoĻci od rodzaju spoŇytego pokarmu.
Di+Dp
C max
Dp
Di
Tmax
2) Uwalnianie Dp rozpoczyna siħ rwnolegle z
uwalnianiem Di, a uzyskane stħŇenie jest od
samego poczĢtku sumĢ obu dawek. Przekraczamy
wiħc spodziewany efekt, wiħc naleŇy pomniejszyę
Di o iloĻę leku uwalnianĢ przez Dp:
D total = D 0 Î (K l *T max )+K l * T
Dla uzyskania przewidywanego poziomu leku musi
C
Di+Dp
Dp
Di
byę speþniony warunek: K l ±K e oraz
K ±1
l
T
K
e
ObjaĻnienia do wykþadu:
K el Î zaleŇy tylko od w-Ļci leku, jest jego wartoĻciĢ charakterystycznĢ
K a Î j.w. Nie moŇna na niĢ w Ňaden sposb wpþynĢę; K l Î moŇna jĢ zmieniaę procesami technologicznymi
7
20969801.108.png
Zgłoś jeśli naruszono regulamin