chchelski.pdf

(155 KB) Pobierz
421938572 UNPDF
40
STOWARZYSZENIE EKONOMISTÓW ROLNICTWA I AGROBIZNESU
Roczniki Naukowe l tom VII l zeszyt 2
Piotr Chechelski
Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki ¯ywnociowej Pañstwowy Instytut
Badawczy w Warszawie
INWESTYCJE KORPORACJI TRANSNARODOWYCH
W PRZEMYLE SPO¯YWCZYM W POLSCE
INVESTMENTS OF INTERNATIONAL CORPORATIONS
IN THE FOOD INDUSTRY IN POLAND
S³owa kluczowe: korporacje transnarodowe, przemys³ spo¿ywczy, inwestycje zagraniczne
Key words: international corporations, food industry, foreign investments
Synopsis. Przedstawiono szybko rosn¹cy wzrost inwestycji korporacji transnarodowych oraz ich znaczenia
w polskim przemyle spo¿ywczym i w poszczególnych jego dzia³ach.
Wstêp
W postêpuj¹cym procesie globalizacji gospodarki wiatowej dynamicznie zwiêksza siê zna-
czenie korporacji transnarodowych (KTN), które dysponuj¹ ju¿ kapita³em zak³adowym przekra-
czaj¹cym 1/3 kapita³u sektora prywatnego na wiecie, wytwarzaj¹ 25% i realizuj¹ 75% wymiany
handlowej na wiecie. Odgrywaj¹ wa¿n¹ rolê w generowaniu i wdra¿aniu postêpu techniczne-
go, stanowi¹ grupê najwiêkszych przedsiêbiorstw i odgrywaj¹ tym samym niezwykle wa¿n¹
rolê w gospodarce wiatowej. Dlatego te¿ uwa¿ane s¹ w literaturze ekonomicznej dotycz¹cej
zagadnieñ zwi¹zanych z globalizacj¹ za g³ówne podmioty procesów globalizacji. Zorska [2002]
okrela je jako motory procesów globalizacji. Z tej racji wydaje siê, ¿e warto poddaæ analizie
inwestycje firm globalnych w Polsce, poniewa¿ przedstawiaj¹ one stopieñ powi¹zania naszego
kraju i danej ga³êzi przemys³u z gospodark¹ wiatow¹, a tak¿e okreliæ przyczyny wiêkszego lub
mniejszego zainteresowania poszczególnymi jego dzia³ami.
Na potrzeby niniejszego opracowania, przyjêto za³o¿enie, ¿e za korporacjê transnarodow¹
mo¿na uznaæ firmê, która posiada kilkuprocentowy udzia³ w wiatowym rynku lub sektorze pro-
dukcji, prowadzi dzia³alnoæ przynajmniej na dwóch kontynentach, a produkty wytwarzane przez
nie nie nale¿¹ do grupy produktów niszowych. Istotnym kryterium jest te¿ wielkoæ obrotu i
kapita³u reprezentowanego przez dan¹ firmê. W praktyce jest to przedsiêbiorstwo o obrotach
przekraczaj¹cych miliard USD rocznie. Nie nale¿y wiêc uto¿samiaæ korporacji transnarodowych i
ich dzia³añ z wszystkimi firmami zagranicznymi dzia³aj¹cymi w przemyle spo¿ywczym.
£¹czna liczba inwestorów zagranicznych w Polsce w 2003 r. (w rejestrze REGON) wynosi³a
48 973, podczas gdy korporacji transnarodowych by³o kilkaset. W przemyle spo¿ywczym
stanowi³y one niespe³na dwa promile wszystkich podmiotów gospodarczych produkuj¹cych
artyku³y spo¿ywcze, napoje i wyroby tytoniowe.
P. Chechelski
421938572.001.png
Inwestycje korporacji transnarodowych w przemyle spo¿ywczym w Polsce
41
W przemyle spo¿ywczym w Polsce proces nap³ywu bezporednich inwestycji zagranicz-
nych rozpocz¹³ siê w latach osiemdziesi¹tych z chwil¹ wejcia korporacji transnarodowych
Coca Cola i Pepsi Cola. Jednak¿e, wejcie firm globalnych do tego sektora gospodarki na du¿¹
skalê mia³o miejsce dopiero na pocz¹tku lat dziewiêædziesi¹tych wraz z nastaniem gospodarki
wolnorynkowej. Przesta³y wtedy istnieæ bariery utrudniaj¹ce rozwój gospodarki, jak protekcjo-
nizm pañstwowy, a powsta³y procesy prywatyzacji i liberalizacji gospodarki.
W przemyle spo¿ywczym wyranie widaæ powi¹zanie rozpoczêcia tych procesów, a zw³asz-
cza prywatyzacji z czasem wejcia firm globalnych do poszczególnych bran¿. Najwczeniej
rozpoczê³y siê one w przemyle tytoniowym i cukierniczym i tam te¿ pojawi³y siê KTN, a
najpóniej, bo dopiero po 2000 roku w przemyle cukrowniczym i spirytusowym. Firmy global-
ne przy wejciu do danej bran¿y przemys³u czy przedsiêbiorstwa kierowa³y siê przede wszyst-
kim rentownoci¹ i wysok¹ dynamik¹ rozwoju krajowego rynku zbytu. W Polsce w 2004 roku w
przemyle spo¿ywczym i tytoniowym dzia³a³o oko³o 40 filii korporacji transnarodowych. Nie-
które z firm globalnych nie zosta³y ujête w wykazie z uwagi na to, ¿e:
struktury ich s¹ bardzo rozbudowane, oprócz firm matek wystêpuj¹ spó³ki córki i filie
tych spó³ek itd.,
filie w ró¿nych krajach wystêpuj¹ pod innymi nazwami (np. Heineken Grupa ¯ywiec,
Belvedere Sobieski Dystrybucja itd.),
zak³ady ich dzia³aj¹ w ró¿nych sektorach gospodarki, dzia³ach i bran¿ach przemys³u (np.
Orkla wydawnictwa prasowe, nieruchomoci, zak³ady owocowo-warzywne, rybne,
dañ gotowych, Unilever chemia gospodarcza, koncentraty spo¿ywcze itp.),
maj¹ swoje udzia³y, akcje w innych firmach, np. Danone w Bakomie, Provimi w Rolimpe-
xie itd.),
zlecaj¹ produkcjê innym firmom pod swoim znakiem towarowym, np. Nestle koncen-
traty zup spó³ce Profi itd.
W zwi¹zku z powy¿szym istniej¹ trudnoci w rejestracji zdarzeñ, w których bior¹ one udzia³
na rynku artyku³ów ¿ywnociowych. Dlatego te¿, nie mo¿na wykluczyæ, ¿e w polskim przemy-
le spo¿ywczym dzia³aj¹ równie¿ inne firmy globalne reprezentowane b¹d przez spó³ki zale¿ne,
b¹d ulokowane we wspólnych przedsiêwziêciach z firmami polskimi lub przez sprzeda¿ licencji
technologii, franchisingu, dystrybucjê hurtow¹ itp.
Generalnie mo¿na stwierdziæ, ¿e zdecydowana wiêkszoæ najwiêkszych korporacji transna-
rodowych dzia³aj¹cych na rynku artyku³ów ¿ywnociowych na wiecie w wiêkszym lub mniej-
szym stopniu zaanga¿owania, ale jest obecna w Polsce.
Inwestycje zagraniczne w przemyle spo¿ywczym
Wed³ug informacji agencji PAIZ do koñca 2003 roku nap³ynê³o do Polski zagranicznego
kapita³u inwestycyjnego ³¹cznie w wysokoci 72,7 mld USD. Bezporednio do przemys³u spo-
¿ywczego 6,27 mld USD. Wynika st¹d, ¿e oko³o 9% kapita³u, jaki nap³yn¹³ do Polski zosta³o
skierowane do przemys³u spo¿ywczego. Jeli natomiast porównamy wielkoæ zainwestowane-
go kapita³u zagranicznego w przemyle ogó³em z wielkoci¹ zainwestowan¹ w przemyle spo-
¿ywczym, to oka¿e siê, ¿e co czwarty dolar zosta³ skierowany do przemys³u spo¿ywczego.
Nap³yw bezporednich inwestycji zagranicznych do przemys³u spo¿ywczego mia³ inny
przebieg zarówno od nap³ywu BIZ na wiecie, jak i do Polski. Swoje apogeum osi¹gn¹³ w latach
1996-1998, póniej mia³ nierównomierny przebieg. Po 1999 roku nap³yw BIZ do przemys³u
spo¿ywczego bardzo siê zmniejszy³. Wi¹¿e siê to prawdopodobnie z faktem, ¿e:
najwiêksze i najlepsze przedsiêbiorstwa przemys³u spo¿ywczego zosta³y ju¿ sprzedane,
najwiêksi globalni inwestorzy posiadaj¹ w Polsce ju¿ swoje filie,
istniej¹cy inwestorzy skoncentrowali siê na restrukturyzacji i modernizacji zakupionych
przedsiêbiorstw,
42
P. Chechelski
KTN zwiêkszaj¹ swoje udzia³y na rynku polskim, tak¿e czêsto przez fuzje i przejêcia firm
w tych sektorach na rynkach zagranicznych, które maj¹ swoje oddzia³y w Polsce,
na wiecie wyst¹pi³a globalna recesja,
rozwój polskiej gospodarki by³ wolniejszy, co mia³o prze³o¿enie na zmniejszenie popytu
na rynku krajowym.
Ponadto nale¿y tak¿e pamiêtaæ, ¿e kraje okrelone jako rynki wschodz¹ce, a do nich mo¿na
zaliczyæ Polskê musz¹ siê liczyæ nawet z du¿ymi wahaniami w nap³ywach kapita³u. Czêsto jest to
niezale¿ne od ich wewnêtrznej sytuacji gospodarczej, ale od wydarzeñ na rynkach globalnych.
Inwestycje korporacji transnarodowych w przemyle spo¿ywczym
Udzia³ inwestycji korporacji transnarodowych w inwestycjach zagranicznych w przemyle
spo¿ywczym w Polsce w 2003 r. mo¿na oceniæ na 82,5%. Skumulowana ich wartoæ wed³ug
szacunków opracowanych na podstawie materia³ów PAIZ wynios³a 5154,8 mln USD. Listê 32
najwiêkszych inwestorów globalnych dzia³aj¹cych w polskim przemyle spo¿ywczym przed-
stawiono w tabeli 1, ale jest to lista niepe³na, gdy¿ brak na niej kilku KTN, jak np.: Unilever,
Diageo, Sara Lee Douwe Egberts, gdy¿ trudno jest okreliæ wartoæ ich inwestycji w przemyle
spo¿ywczym.
Pod wzglêdem kraju pochodzenia inwestora najwiêcej w polskim przemyle spo¿ywczym
zainwestowa³y korporacje transnarodowe z USA, bo 1815,0 mln USD, czyli 35,2% ogó³u BIZ, w
dalszej kolejnoci z Wielkiej Brytanii 1016,5 mln USD, to jest 19,7%, Holandii 12,0%, Danii
8,8% oraz Szwajcarii 8,1%.
Inwestycje firm globalnych koncentrowa³y siê w kilku dzia³ach przemys³u spo¿ywczego w
Polsce. Najwiêcej zainwestowa³y KTN w produkcjê wyrobów tytoniowych, bo ponad jedn¹
trzeci¹ wszystkich nak³adów w tym sektorze. W dalszej kolejnoci inwestowano w produkcjê
napojów bezalkoholowych (14,4 proc.), produkcjê s³odyczy (13,6 proc.) i produkcjê piwa (13,8
proc.). w pozosta³e dzia³y produkcji KTN inwestowa³ w mniejszym stopniu.
Analizuj¹c inwestycje KTN pod wzglêdem udzia³u w strukturach przemys³u spo¿ywczego,
to najwiêcej zainwestowano w produkcjê u¿ywek (52,1%) oraz we wtórne przetwórstwo (37,7%),
natomiast najmniej w przetwórstwo produktów zwierzêcych (3,8%) oraz przetwórstwo produk-
tów rolinnych (6,4%).
Bran¿e z du¿ym udzia³em firm globalnych pomiêdzy rokiem 1987 a 2003 odnotowa³y bardzo
du¿e tempo wzrostu produkcji. Co z kolei doprowadzi³o do znacznych zmian w strukturze
bran¿owej przemys³u spo¿ywczego. Na przyk³ad udzia³ przemys³u tytoniowego w tym czasie
wzrós³ z 3,7 do 5,6%, piwowarskiego z 2,2 do 6,2%, cukierniczego z 4,1 do 5,3%, paszowego z 3,1
do 7,2%, napojów bezalkoholowych z 0,7 do 5,8%, koncentratów spo¿ywczych z 3,0 do 5,4%.
Najwiêksze firmy globalne, które zainwestowa³y w Polsce z regu³y stosuj¹ koncentracjê
produkcji w kilku bran¿ach, a w ramach tych bran¿ w wybranych segmentach rynku. Przyk³a-
dem mog¹ byæ tu: Nestle (produkcja cukiernicza, dañ gotowych, napojów, p³atków kukurydzia-
nych), PepsiCo (napoje, przek¹ski) Mars Inc. (s³odycze, karma dla zwierz¹t), Danone (jogurty,
sery, s³odycze, napoje). Jedynie w takich bran¿ach, jak: piwowarska i cukrownicza najwiêksze
firmy zagraniczne nie zawsze prowadz¹ dzia³alnoæ w innych bran¿ach przemys³u spo¿ywcze-
go, czego przyk³adem s¹: Carlsberg, Heineken, Südzucker, Nordzucker itd.
£¹czne nak³ady na inwestycje w przemyle spo¿ywczym w Polsce w latach 19902003
wed³ug szacunków IERiG¯ wynios³y 16,3 mld USD, natomiast KTN zainwestowa³y w tym
przemyle 5,2 mld USD. Tak du¿e zainteresowanie KTN wynika z faktu, ¿e:
stanowimy du¿y, prawie 40- milionowy rynek konsumentów,
posiadamy stosunkowo tani¹ i wykwalifikowan¹ si³ê robocz¹,
mo¿na nabyæ stosunkowo tanio przedsiêbiorstwa produkcyjne,
Inwestycje korporacji transnarodowych w przemyle spo¿ywczym w Polsce
43
T
b
e
l
1
.
L
i
t
n
a
j
i
k
s
z
y
c
h
i
w
e
s
t
r
w
g
l
b
a
l
y
c
h
d
z
i
³
j
c
y
c
h
w
p
o
l
k
i
p
r
e
m
l
s
p
o
-
¿
y
w
c
z
y
m
w
2
0
0
3
r
k
u
I
w
e
s
t
r
W
r
æ
K
r
j
D
z
i
³
p
r
e
m
s
³
s
p
o
¿
y
w
c
z
e
g
o
i
w
e
s
t
c
j
p
o
c
h
o
d
z
e
n
i
[
U
S
D
]
P
h
l
p
M
r
s
(
l
a
)
5
2
5
,
U
A
T
n
o
w
C
o
c
-
o
l
5
1
3
,
U
A
N
p
o
j
w
b
e
z
l
h
l
w
I
e
r
a
l
T
b
a
c
P
l
5
0
0
,
W
e
l
B
r
n
a
T
n
o
w
N
s
S
.
.
3
6
5
,
S
z
j
r
a
K
o
n
n
t
w
s
o
¿
c
e
r
c
i
n
p
o
j
w
b
e
z
l
h
l
w
H
u
o
f
P
r
n
D
e
n
r
A
/
3
4
8
,
D
a
n
a
T
n
o
w
H
r
i
n
B
.
3
2
5
,
H
l
n
i
a
P
i
w
w
r
B
r
t
s
A
m
r
c
n
T
b
a
c
G
H
3
0
0
,
W
e
l
B
r
n
a
T
n
o
w
P
e
p
s
C
o
2
7
5
,
U
A
N
p
o
j
w
b
e
z
l
h
l
w
i
c
e
r
c
H
i
n
k
n
I
r
t
o
n
l
B
.
2
2
0
,
H
l
n
i
a
P
i
w
w
r
A
l
d
i
s
1
8
0
,
H
s
a
n
a
T
n
o
w
M
r
I
1
6
0
,
U
A
C
u
e
r
c
W
W
g
l
y
J
C
o
m
a
n
1
4
4
,
U
A
K
o
n
n
t
w
s
o
¿
B
S
N
G
r
i
s
D
a
n
n
1
5
1
,
a
F
r
n
M
c
r
,
c
e
r
c
C
a
d
b
u
s
S
c
p
p
e
s
1
2
6
,
W
e
l
B
r
n
a
C
u
e
r
c
F
e
r
r
G
u
1
2
,
W
c
C
u
e
r
c
C
a
r
e
r
B
r
w
r
e
s
A
/
1
0
7
,
D
a
n
a
P
i
w
w
r
B
r
t
s
S
u
a
r
O
r
a
s
(
S
O
L
t
.
9
0
,
W
e
l
B
r
n
a
C
u
w
c
C
a
r
i
l
I
8
1
,
U
A
P
a
s
w
P
e
r
d
R
c
r
S
.
.
8
0
,
F
r
n
S
p
i
r
w
n
p
o
j
w
b
e
z
l
h
l
w
S
A
B
M
l
r
P
l
5
7
,
R
P
i
w
w
r
K
r
f
J
c
b
s
S
u
r
A
G
5
7
,
S
z
j
r
a
C
u
e
r
c
B
u
e
I
s
n
F
r
n
5
3
,
F
r
n
O
j
r
P
r
v
m
H
l
i
n
B
V
4
8
,
H
l
n
i
a
P
a
s
w
S
m
t
e
l
F
o
o
d
s
4
6
,
U
A
M
ê
s
H
H
i
n
C
o
m
a
n
4
0
,
U
A
O
c
w
-
r
T
b
o
F
r
s
R
s
K
a
f
e
G
H
3
5
,
N
e
m
K
o
n
n
t
w
s
o
¿
V
i
n
&
S
p
i
r
t
A
B
3
3
,
S
z
c
S
p
i
r
w
M
l
n
u
I
o
r
L
L
C
2
9
,
U
A
S
p
i
r
w
S
ü
z
r
A
G
8
9
,
b
N
e
m
C
u
w
c
L
.
.
.
S
.
.
2
5
,
F
r
n
D
r
b
i
a
r
B
e
l
d
e
r
S
.
.
1
8
,
F
r
n
S
p
i
r
w
O
F
o
o
d
s
A
.
.
1
4
,
N
r
g
i
a
O
c
w
-
r
I
s
z
g
r
n
c
6
2
4
7
,
1
0
0
%
R
z
m
f
r
g
l
b
a
l
5
1
5
4
,
8
2
,
2
%
a
³
c
e
z
U
t
d
B
i
s
t
I
s
n
b
³
c
e
z
s
ó
³
z
l
¿
S
a
i
n
L
u
s
S
u
I
r
t
o
n
l
S
.
.
.
d
³
:
o
p
r
c
w
n
e
w
s
n
p
o
d
s
w
e
d
a
n
P
I
(
l
s
o
f
m
j
r
f
r
i
g
n
i
n
s
r
I
P
o
l
n
2
0
0
4
)
stanowimy dogodny przyczó³ek do dalszej ekspansji zarówno na zachód Europy do
krajów Unii Europejskiej, jak i na wschód do krajów by³ego Zwi¹zku Radzieckiego,
jestemy do pewnego stopnia stosunkowo stabilnym krajem bior¹c pod uwagê zarów-
no sytuacjê monetarn¹, jak i stabilizacjê gospodarcz¹ i polityczn¹ kraju.
421938572.002.png
44
P. Chechelski
Podsumowanie
Pierwszy etap in-
westowania KTN w
przemyle spo¿yw-
czym w Polsce dobie-
ga koñca. Wi¹za³ siê
on z prywatyzacj¹,
kiedy to KTN kupo-
wa³y przedsiêbior-
stwa od pañstwa.
Obecnie niewiele ju¿
zosta³o do sprzeda¿y
przedsiêbiorstw pañ-
stwowych. Drugi
etap bêdzie polega³
na fuzjach i przejê-
ciach firm w poszcze-
gólnych bran¿ach, ale
ju¿ bez udzia³u pañ-
stwa, w zwi¹zku z
czym zmniejszy siê
równie¿ wp³yw jego
na procesy globaliza-
cji. Do zmian udzia³ów
na rynku krajowym
mo¿e dochodziæ tak-
¿e w wyniku fuzji i
przejêæ, w tym sekto-
rze na zagranicznych
rynkach. Na przyk³ad
Heineken przej¹³ austriack¹ firmê BBAG, w wyniku tego w Polsce Grupa ¯ywiec przejê³a firmê
Brau Union. Danone po³¹czy³a siê z angielsk¹ firm¹ Union Biscuit i przejê³a zak³ady San w
Jaros³awiu. Kraft Foods kupi³ zak³ady w Europie rodkowo-Wschodniej od Stollwercka i prze-
j¹³ fabrykê czekolady w Poznaniu itd.
Przeprowadzone badania dowodz¹, ¿e inwestycje korporacji transnarodowych odgrywaj¹
coraz wiêksz¹ rolê w polskim przemyle spo¿ywczym. Oddzia³uj¹c najpierw na proces prywatyza-
cji tego sektora, a potem na postêp technologiczny, zatrudnienie, p³ace, jakoæ i iloæ oferty
rynkowej. Znaczenie zagranicznych firm globalnych w tym przemyle jest du¿o wiêksze ni¿ wyni-
ka³oby to z wartoci inwestycji. Przyczyniaj¹ siê one bowiem do zdynamizowania rozwoju po-
szczególnych bran¿ przemys³u spo¿ywczego przez wzrost konkurencji wymuszaj¹cej wy¿sz¹ efek-
tywnoæ gospodarowania, poprawê funkcjonowania ca³ego sektora. A tak¿e przez szeroko
rozumiane naladownictwo firm krajowych, a tym samym podniesienie ogólnego poziomu rozwo-
ju, dokapitalizowanie przedsiêbiorstw istniej¹cych, powstanie nowych dziedzin produkcji, likwi-
dacjê nierentownych przedsiêbiorstw przez wypadanie ich z rynku, wzrost wydajnoci pracy
powoduj¹cej wzrost produktywnoci miêdzynarodowej konkurencji, wzrost eksportu spó³ek kra-
jowych z uwagi na du¿¹ konkurencjê na rynku wewnêtrznym, procesy koncentracji i specjalizacji.
Jednak¿e pozytywnym procesom wp³ywu KTN na rozwój gospodarczy towarzysz¹ nega-
tywne zjawiska, jak na przyk³ad: stosowanie przez inwestorów praktyk monopolistycznych,
T
e
2
S
k
m
l
w
a
e
w
a
i
w
e
c
k
r
o
r
t
s
a
-
d
o
w
y
c
w
e
³
g
s
k
r
b
r
¿
o
w
e
p
r
e
s
s
o
¿
y
w
c
e
o
i
t
t
-
n
i
w
e
o
s
n
a
3
r
W
s
c
e
ó
l
i
i
W
r
æ
S
t
k
t
r
i
w
e
s
t
c
j
i
w
e
s
t
c
j
[
U
S
D
]
[
]
P
r
m
m
ê
s
4
6
,
0
,
P
r
m
d
r
b
i
a
r
2
5
,
0
,
P
r
m
r
n
P
r
m
m
c
r
1
2
3
,
2
,
R
a
z
e
m
p
r
e
t
ó
r
t
o
p
r
d
u
k
t
w
z
w
i
r
ê
c
y
c
h
1
9
4
,
3
,
P
r
m
m
r
P
r
m
c
w
c
1
8
,
3
,
P
r
m
z
e
m
a
c
n
P
r
m
o
w
c
w
-
r
9
0
,
1
,
P
r
m
o
l
j
r
5
3
,
1
,
R
a
z
e
m
p
r
e
t
ó
r
t
o
p
r
d
u
k
t
w
r
l
n
y
c
h
2
3
3
,
6
,
P
r
m
p
i
e
k
r
P
r
m
p
a
s
w
1
2
1
,
2
,
P
r
m
c
e
r
c
6
9
6
,
1
3
,
P
r
m
k
n
n
t
w
3
7
9
,
7
,
P
r
m
n
p
o
j
w
b
e
z
l
h
l
w
7
4
3
,
1
4
,
R
a
z
e
m
w
t
r
e
p
r
e
t
ó
r
t
o
1
9
3
9
,
3
7
,
P
r
m
s
i
r
w
1
2
3
,
2
,
P
r
m
p
i
w
w
r
7
1
,
1
3
,
P
r
m
w
n
a
r
P
r
m
t
n
o
w
1
8
5
3
,
3
5
,
R
a
z
e
m
p
r
d
u
k
c
j
u
¿
y
w
e
k
2
6
8
8
,
5
2
,
U
a
z
w
l
n
t
z
f
k
a
n
e
B
I
d
p
ó
b
o
i
n
a
p
f
r
g
l
w
d
l
k
l
b
d
p
n
t
z
p
o
¹
J
o
ó
o
u
n
i
c
p
e
j
p
d
d
³
:
o
p
r
c
w
n
e
w
s
n
p
o
d
s
w
e
T
l
s
o
f
m
j
r
f
r
g
n
i
n
s
r
I
P
o
l
n
(
0
0
4
r
P
I
W
r
w
i
i
n
i
n
r
c
p
r
s
w
i
421938572.003.png

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika:

Zgłoś jeśli naruszono regulamin