III.PROZA
A. 1918- 1932
a) 1918- 1926
3. TEMATYKA POLITYCZNA
- geneza:
o odzyskanie niepodległości i pytania o kształt wolności
o zabójstwo prezydenta Narutowicza
o strajk generalny
o wypadki 1923 z Krakowa
o inflacja
o zamach stanu
- charakterystyka:
o krytycyzm
o satyra
- utwory:
o Juliusz Kaden- Bandrowski Generał Barcz
o Zofia Nałkowska Romans Teresy Hennert
o Stefan Żeromski Przedwiośnie
o Andrzej Strug Pokolenie Marka Świdy
o Piotr Choynowski Dom w śródmieściu 1924; warszawskie nastroje po odzyskaniu niepodległości
GENERAŁ BARCZ (1923)
- mechanizmy walki o władzę w odradzającym się państwie
- bohaterzy podobni do postaci historycznych
- gra między nimi upodobniona do realnych działań politycznych
- charakter pamfletu, karykatury
- radość z odzyskanego śmietnika (określenie emocji z 1918 roku)
- śmiałą metaforyka
- proza ekspresjonizująca „barokowa”
- groteskowa powaga
ROMANS TERESY HENNERT (1924)
- klasyczna prostota
- wątki ideowo- społeczne - konsekwencje politycznych decyzji
- wątek romansowy- prowadzący
- wielowątkowość
- polifoniczność
- krytycyzm sfer wojska i finansjery
- komunista Andrzej Laterna
- nie prezentuje programu na przyszłość
PRZEDWIOŚNIE 1925
- „powieść rozwojowa”- przedstawienie kształtowania się osobowości bohatera
- tonacja powagi połączona z humorem
- pytania o sprawiedliwość społeczną
- patriotyzm
- bohater konfrontujący obraz Polski powojennej z romantyczną legendą i doświadczeniami z rewolucji
- opowiedzenie się za rewolucją w pochodzie na Belweder
- pokusa urody wiejskiego życia a ideał służby w obronie skrzywdzonych
POKOLENIE MARKA ŚWIDY 1925
- „powieść rozwojowa”
- ekspresjonizm oniryczny, halucynacyjny
- dzielny żołnierz, obrońca, podróżuje z konieczności; namiętny kochanek
- poszukiwanie właściwej drogi, Świda wybiera literaturę
- obezwładniony pamięcią wojny
- elementy „straconego pokolenia”
WIELKI DZIEŃ. KRONIKA NIEDOSZŁYCH WYPADKÓW 1926 (Andrzej Strug)
- pogranicze fantastyki politycznej
- fikcyjny zamach stanu
- satyra i karykatura polityczna
- pod pseudonimami- autentyczni politycy
- humor
1
Scintilla