01. Omów znane Ci definicje ekonomii jako nauki.
1) badanie działań człowieka dotyczące produkcji oraz wymiany między ludźmi.
2) analiza zmian w całości gospodarki (tendencja cen, produkcji, bezrobocia), pomoc w kształtowaniu polityki gospodarczej.
3) nauka o dokonywaniu wyborów
4) nauka o organizacji działań ludzi w sferze produkcji i konsumpcji
5) nauka o pieniądzu, stopie procentowej, kapitale, bogactwie,
6) nauka o tym, jak jednostki i społeczeństwo decydują o wykorzystaniu rzadkich zasobów – które mogą mieć także inne, alternatywne zastosowanie – w celu wytworzenia różnych dóbr i rozdzielania ich na konsumpcję, obecną lub przyszła, pomiędzy różne osoby i różne grupy w społeczeństwie.
02. Wyjaśnij jakie inne nauki mają wpływ na rozwój ekonomii i na czym polega ich znaczenie dla teorii ekonomii.
- nauki polityczne- psychologia- antropologia- historia- statystyka
03. Wyjaśnij co to są: ekonomia normatywna i ekonomia pozytywna i na czym polega różnica między. Podaj przykłady.
Ekonomia normatywna – aspekty etyczne i sądy wartościujące (po co?)
Ekonomia pozytywna – opis faktów, okoliczności zależności w gospodarce (jak jest?)
04 Scharakteryzuj w jaki sposób rozwija się wiedza ekonomiczna.
Punktem wyjścia jest obserwacja (cen, ich zmian, podaży, popytu itp.). Stawiamy tezę obserwując zjawiska. Tezę poddajemy testom logicznym i empirycznym.
Jeżeli jest logicznie fałszywa -> odrzucamy ją.
Jeżeli prawdziwa -> zakładamy przejściową ważność.
Jeżeli jest empirycznie fałszywa -> odrzucamy ją.
05. Wyjaśnij znaczenie podstawowych formuł metodologicznych w badaniach ekonomicznych, takich jak ceteris paribus, post hoc ergo propter hoc, zagadnienie części i całości, problem subiektywizmu.
Ceteris paribus – pozostałe czynniki bez zmian
Post hoc ergo propter hoc – po czymś nie oznacza powodu tego czegoś
Część i całość – coś co jest prawdziwe w stosunku do części nie musi być prawdziwe w stosunku do całości
Problem subiektywizmu – teoria to narzędzie porządkowania faktów; niepewność w życiu gospodarczym; prawa ekonomiczne sprawdzają się jako pewna przeciętna, a nie jako ścisła i dokładna zależność.
06. Scharakteryzuj na wybranym przykładzie zjawisko istnienia różnych kultur współczesnego kapitalizmu.
7 kultur kapitalizmu: USA, Japonia, Niemcy, Francja, Wlk. Brytania, Szwecja, Holandia
Modele przedsiębiorstwa
Model pracy managera
Zasady porządku społecznego
Logika rozwoju gospodarczego
7. Co to jest krawędź możliwości produkcyjnych. Podaj przykłady zastosowania tej koncepcji w badaniach ekonomicznych.
Granica możliwości produkcyjnych – linia pokazująca największą produkcję możliwą do uzyskania przy użyciu danego zasobu czynnika zmiennego i czynników stałych.
8. Na czym polega prawo malejących przychodów? Co to są przychody stałe względem skali, a na czym polega prawo rosnących kosztów względnych?
W miarę jak do nakładu stałego dodajemy kolejne, jednakowe porcje nakładu zmiennego, to po przekroczeniu pewnego punktu dodatkowe przyrosty zaczną maleć.
9. Wymień i scharakteryzuj cztery najważniejsze cele makro-gospodarcze.
1) wysoki poziom oraz wzrost produkcji i konsumpcji
- PKB (produkt nominalny i realny)
- Luka PNB
2) wysokie zatrudnienie, niskie niedobrowolne bezrobocie
3) stabilność poziomu cen – niska inflacja
4) równowaga bilansu zagranicznego
- eksport = import
- kurs walutowy
10. Jakie są podstawowe narzędzia realizacji celów makroekonomicznych.
1) polityka fiskalna (polityka dochodów i wydatków)
- podatki
- konsumpcja prywatna i zbiorowa
2) polityka pieniężna
3) polityka dochodowa
4) stosunki międzynarodowe
11. Wyjaśnij pojęcia: globalna podaż i globalny popyt.
Globalna podaż – wielkość produkcji, która wytworzą i sprzedadzą podmioty gospodarcze przy danych cenach, mocy wytwórczej i kosztach
Globalny popyt – suma którą przy danych cenach, dochodach wydadzą gospodarstwa domowe, Rząd (rozumiany jako państwo), przedsiębiorstwa
12. Na przykładzie globalnej podaży scharakteryzuj znaczenie czasu w analizie makroekonomicznej.
Globalny popyt jest czynnikiem silnie warunkującym krótkookresowe zmiany produkcji realnej.
W długim czasie wielkość produkcji jest określana przez produkt potencjalny a globalny popyt wpływa przede wszystkim na ceny.
13. Scharakteryzuj uproszczony model ruchu okrężnego środków.
Wydatki na produkty i usługi
Produkty i usługi
Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa
Usługo czynników produkcji
Dochody czynników produkcji
Uproszczenia modelu:
- brak państwa
- wymiana handlowa z zagranicą
- oszczędności gospodarstw domowych
- zyski niepodzielne przedsiębiorstw
Krąg wewnętrzny symbolizuje przepływ zasobów rzeczowych. Gospodarstwa domowe dostarczają usługi czynników wytwórczych przedsiębiorstwom, które wykorzystują te czynniki w produkcji dóbr i usług dla gospodarstw domowych. Krąg zewnętrzny ukazuje odpowiadające transferom zasobów rzeczowych przepływy pieniężne (płatności). Przedsiębiorstwa wypłacają gospodarstwom domowym dochody czynników wytwórczych, gospodarstwa domowe z kolei zapewniają wpływy przedsiębiorstwom, wydając swoje dochody na dobra i usługi wytwarzane przez przedsiębiorstwa.
14. Wymień podstawowe metody obliczania Produktu Krajowego Brutto (PKB) i scharakteryzuj jedną z nich.
1) metoda sumowania produktów
- sumowanie dóbr finalnych
- sumowanie wartości dodanych
2) metoda sumowania wydatków
- PKB
- Ck + Ik + Gk + Exk – tylko wydatki krajowe
- C + I + G + Ex – IM
- C + I + G + Ex (eksport netto)
3) metoda sumowania dochodów
- suma wartości dodanych
- suma dochodów czynników produkcji
- problem płatności transferowych (emerytury, renty, zasiłki)
+ wikipedia
15. Wyjaśnij na czym polega problem podwójnego liczenia w rachunku PKB.
16. Wyjaśnij na czym polega różnica między PKB a produktem narodowym brutto i produktem narodowym netto (dochodem narodowym).
PNB koryguje PKB o:
- transfery dochodów za granice
- transfery dochodów z zagranicy
PNN – dochód narodowy, koryguje PNB o amortyzację
+ wiki
17. Czy PKB jest dobrym miernikiem aktywności gospodarczej w skali kraju i w skali międzynarodowej?
- problem szarej strefy
- problem czasu wolnego
- efekty zewnętrzne:
- czas wolny, szara strefa, infrastruktura publiczna, prywatne dobra trwałe
- zanieczyszczenie środowiska, obrona narodowa, dojazd do pracy
- x2 PNB
18. Co to jest „szara gospodarka” i w jaki sposób jest uwzględniana w rachunkach narodowych?
Szara gospodarka = szara strefa (chyba)
Finansowy obszar gospodarki państwa, którego dochody osiągane z produkcji nie zakazanej przez prawo, są ukrywane w całości lub w części przed odpowiednimi organami administracji państwowej, podatkowej, celnej itp. Z nieujawnionych dochodów nie można naliczyć podatku, więc państwo nie ma z nich wpływów.
Sposoby szacowania „szarej strefy”: bierze się pod uwagę w losowym badaniu dwie kategorie podmiotów gospodarczych: przedsiębiorstwa do 9 pracowników i od 10 do 49 osób. Szacuje się:
- metodą bezpośrednią – opartą na branżowych normach efektywności
- metodą badania bezrobocia – ludzie zar. Jako bezrobotni, ale pracujący w szarej strefie.
19. Co jest i jak brzmi prawo Engla?
Typowe, przeciętne wydatki na konsumpcję zmieniają się wraz ze zmianami dochodu w dość regularny sposób, przy czym w obrębie każdej grupy dochodowej istnieje dość znaczny rozrzut konsumpcji wokół przeciętnej.
20. Wyjaśnij co to są i na czym polega marginalna skłonność do konsumpcji i marginalna skłonność do oszczędzania.
Marginalna skłonność do konsumpcji (marginal prosperity to consume) to przyrost konsumpcji generowany przez przyrost dochodu o jednostkę.
Marginalna skłonność do oszczędzania to przyrost oszczędności generowany przez przyrost dochodu o jednostkę.
MSdO = 1- MSdK (MPS=1-MPC)
A lepiej:
MPC (marg. Sklonnosc do konsumpcji): czesc kazdej dodatkowej jednostki dochodu rozporzadzalnego, ktora gospodarstwa domowe chca przeznaczyc na konsumpcje
A MPS (... do oszczednosci) - analogicznie
21. Scharakteryzuj podstawowe czynniki wyznaczające poziom konsumpcji z punktu widzenia makroekonomicznego.
1) dochód rozporządzalny (disposable income)
2) dochód permanentny lub w cyklu życia (dochód który spodziewamy się osiągnąć)
3) bogactwo (majątek)
4) zabezpieczenie społeczne
5) przychody z oszczędności
22. Jakie są podstawowe czynniki kształtujące popyt na inwestycje?
1) analiza przychodów
2) koszty:
- realna stopa procentowa (eliminująca wpływ zmiany cen)
- ulgi
3) oczekiwania
23. Wyjaśnij zależność jaka zachodzi między realną stopą procentową a popytem na inwestycje.
Im wyższe stopy procentowe tym mniejszy popyt na inwestycje.
24. Jakie są podstawowe motywy oszczędzania, a jakie są podstawowe motywy inwestowania?
Motywy oszczędzania (gospodarstwa domowe, fundusze emerytalne):
- zabezpieczenie
- odłożona konsumpcja
- nawyk
Motywy inwestowania (przedsiębiorstwa, korporacje):
- rozwój przedsiębiorstwa
- zysk
25. Scharakteryzuj podstawowe założenia klasycznego modelu wyznaczania wielkości produktu globalnego. Jakie są najważniejsze konsekwencje klasycznego modelu wyznaczania wielkości produktu globalnego?
Model klasyczny:
- ceny i płace są doskonale giętkie
- zmieniają się dostatecznie szybko aby wyegzekwować nadwyżki podaży i popytu
- polityka makroekonomiczna nie ma wpływu na poziom produktu (rynek reguluje)
- w gospodarce nie występuje niedobrowolne bezrobocie
Konsekwencje:
- nie występuje marnotrawstwo ekonomiczne wynikające z przymusowo nie wykorzystanych zasobów (jeżeli rynek jest elastyczny to szybko wraca do stanu równowagi)
- polityka makroekonomiczna nie ma wpływu na poziom bezrobocia i produkcji
26. Scharakteryzuj najważniejsze założenia modelu Keynesowskiego wyznaczania wielkości produktu globalnego. Jaki są najważniejsze konsekwencje Keynesowskiego modelu wyznaczania wielkości produktu globalnego?
Model J. M. Keynesa:
- ceny a zwłaszcza płace są lepkie lub sztywne w krótkim czasie
- krzywa globalnej podaży nie jest pionowa w krótkim czasie ale raczej pozioma
- dostosowanie makroekonomiczne poprzez adaptacje wydatków do zmiennych dochodów, a nie poprzez giętkie ceny i płace
Przyczyny sztywności:
- długookresowe umowy o prace
- działalność związków zawodowych
- regulacje cen przez rząd (ceny nie dostosowują się do zmieniającej sytuacji)
- inercja wielkich organizacji gospodarczych
- szybkie zmiany cen surowców i towarów oferowanych na giełdach
- równowaga może być osiągnięta na poziomie niższym od produktu potencjalnego (gospodarka może być w równowadze nie wykorzystując znacznej części swoich zasobów)
- bezrobocie może być trwałą cechą gospodarki
- aktywna polityka makroekonomiczna może przesunąć punkt równowagi z A do B
- polityka makroekonomiczna ma znaczenie
27. Scharakteryzuj podstawowe założenia uproszczonego Keynesowskiego modelu mnożnikowego.
- inwestycje nadają ton, a konsumpcja w takt tej muzyki
- inwestycje wyznaczają produkcję, oszczędności reagują na zmiany dochodu aż zrównają się z planowanymi inwestycjami
- tylko wtedy, gdy większość produktu równa się planowanym wydatkom, przedsiębiorstwa są w równowadze
28. Wyjaśnij, co w modelu mnożnikowym oznacza pojęcie produktu w równowadze i jakie są cechy szczególne punktu równowagi?
Cechy:
- oszczędności gospodarstw domowych są równe pożądanym inwestycjom przedsiębiorstw
- przedsiębiorstwa nie mają zapasów, utargi nie zachęcają do dodatkowej produkcji
- na prawo od E oszczędności są większe niż potrzeby inwestycyjne (ludzie za mało konsumują)
- na lewo od E oszczędności są zbyt małe w stosunku do potrzeb inwestycyjnych
29. Co to jest efekt mnożnikowy i w jaki sposób go obliczamy?
Zmiana inwestycji wywołuje równą jej co do wielkości zmianę produktu, gałęzie wytwarzają dobra kapitałowe uzyskują wyższe dochody, wprowadzają w ruch łańcuchową reakcję dodatkowych, wtórnych wydatków konsumpcyjnych i przyrost zatrudnienia.
M = 1 / 1-MPC = 1 / MPS
1000PLN, MPC = ⅔
1000PLN to 1x1000
+
⅔ x 1000 = 666,67
+...
dziennikarstwo