16 emil.doc

(124 KB) Pobierz
Wstęp

Zakład Chemii Fizycznej

Laboratorium Studenckie

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ćwiczenie nr 16

 

Wyznaczanie składu stechiometrycznego związków kompleksowych .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Aleksandra Połóg

Emil Cyraniak

Technologia Chemiczna  rok III  grupa I

 

 

 

Wstęp:

 

Teoria pola ligandów zakłada, że jon centralny - najczęściej kation - otoczony jest przez podstawniki tzw. ligandy związane z nim wiązaniem koordynacyjnym. Przykładem związków kompleksowych mogą być połączenia miedzi. Zewnętrzną strukturę elektronową miedzi w stanie podstawowym można zapisać : 3d104s1 a jonu miedzi Cu+2 3d9. W izolowa­nym atomie miedzi wszystkie pięć orbitali d mają taką samą energię. W kompleksie - pod wpływem pola ligandów orbitale d rozszczepiają się na dwie grupy. Przejście elektronów z niższej grupy do wyższej tzw. przejście d - d (wymaga pewnego nakładu energii np. kwantu promieniowania widzialnego). Wielkość rozszczepienia zależy od rodzaju ligandu Ponieważ orbitale d nie mają symetrii sferycznej, dlatego kompleksy miedzi mają określoną strukturę przestrzenną, Jest to struktura wydłużonego oktaedru. Stosowana w ćwiczeniu ctylenodwuamina ma dwie grupy funkcyjne i tworzy z miedzią połączenia chelatowe.

Przy określaniu składu stechiometrycznego kompleksów zakłada się, że z  wyjściowych substancji M i L przy różnych stosunkach molowych powstaje kompleks MLn zgodnie z re­akcją:

M + nL « MLn                                           [1]

 



Jedną z metod wyznaczania składu związków kompleksowych jest metoda zmian cią­głych Joba. W metodzie tej mierzy się ekstynkcję (lub inną wielkość fizykochemiczną) serii roztworów substancji M i L, w których całkowita suma stężeń obu składników jest stała cM + cL =cK, przy tym stosunek stężeń zmienia się

gdzie x - ułamek molowy składnika M.

 

cM = x cK                                                         [3]

 

cL = (1-x)cK                                                        [4]

 

 

W serii roztworów ułamek molowy x zmienia się od zera do jedności. Dla stężeń równowa­gowych M i L z bilansu stechiometrycznego wynika

 

[M] = x cK- [MLn]                                       [5]

[L] =(1- x) cK-n [MLn]                         [6]

 

Stężenie kompleksu [MLn] zmienia się wraz ze zmianą składu roztworów, a więc i z wartością x. Dla granicznych wartości x, tj. 0 i l , stężenie kompleksu równa się zeru. Zależ­ność między [M], [L] i [MLn] jest określona stałą trwałości kompleksu MLn

 

 



 

 

 

Po podstawieniu [M] i [L] z równań (3) i (4) można otrzymać zależność między [MLn] i x:

 

[MLn] = bn(xcK- [MLn]){(1-x)cK - n[MLn]}n                                           [8]

 



Można wykazać, że wyrażenie to ma maksimum dla funkcji [MLn] = f(x)    w punkcie, w którym

 

Wartość n można więc znaleźć jako maksimum wartości funkcji określającej zależność równowagowego stężenia kompleksu od wartości x; w naszym przypadku jest to zależność ekstynkcji roztworu od wartości stężenia wyrażonego w ułamkach molowych x. Przy tym za­kłada się, że pomiar jest wykonany przy długości fali, przy której absorbują światło tylko czą­steczki kompleksu MLn. Jeżeli składnik M i L mają własną absorpcję zamiast ekstynkcji E stosuje się skorygowaną funkcję Joba Y.

 

Praktycznie funkcję Y == f(x) nanosi się tak , że od mierzonej ekstynkcji odejmuje się ekstynkcję ligandu L i jonu centralnego M. W naszym przypadku, w badanym zakresie długo­ści fali, ligand nie absorbuje światła.

Jeżeli w roztworze tworzy się tylko jeden kompleks, stosunek (l-x)/x jest liczbą cał­kowitą i wartość xmax różnych długości fali się nie zmienia. Im kompleks jest trwalszy, tym maksimum jest ostrzejsze.

 

 

Opracowanie wyników:

W tabeli zestawiono wyniki pomiarów .

 

Lp.

Objętość roztworu (ml)

Uł. mol.

CuSO4

xCuSO4

Ekstynkcja roztworów

Długość fali

CuSO4

en

 

550nm

560nm

570nm

580nm

590nm

600nm

610nm

1

1

9

0,1

0,415

0,411

0,390

0,373

0,355

0,325

0,280

2

2

8

0,2

0,820

0,810

0,782

0,743

0,695

0,630

0,560

3

3

7

0,3

...
Zgłoś jeśli naruszono regulamin