Sprawozdanie z wykonania ćwiczenia nr 9:
„Wyznaczanie ciepła parowania heksanu z pomiaru zależności prężności pary od temperatury.”
Wstęp:
W układzie dwufazowym ciecz-para cząsteczki w warstwie powierzchniowej lustra cieczy obdarzone do pokonania sił oddziaływania międzycząsteczkowego energią mogą opuścić ciecz przechodząc do wolnej przestrzeni nad powierzchnią gazową, wypełniającą pozostałą część zamkniętego naczynia. Intensywność tego procesu wzrasta ze wzrostem temperatury. W miarę wzrostu stężenia cząsteczek w fazie gazowej obserwuje się w coraz większym stopniu proces odwrotny, tj. przechodzenie pewnej ich liczby do fazy ciekłej. Jest to proces skraplania. W miarę upływu czasu szybkość parowania maleje, szybkość skraplania rośnie. Gdy szybkość parowania zrówna się z szybkością skraplania, ustali się stan równowagi dynamicznej. Równowagę tę charakteryzuje właściwa dla danej cieczy prężność pary nasyconej odpowiadająca danej temperaturze. Prężność pary nasyconej nie zależy od ilości substancji znajdującej się w poszczególnych fazach ani też od zajmowanych przez nią objętości. Jest ona głównie funkcją temperatury i stanowi miarę stężenia substancji w fazie gazowej. Przy ponownym ogrzaniu układu zamkniętego, rośnie temperatura i naruszony zostaje w nim stan równowagi. Wzrasta energia cząstek, rośnie szybkość parowania, maleje szybkość skraplania, wzrasta prężność pary nad roztworem. Ponownie ustala się stan równowagi na innym poziomie temperatury. Każdej temperaturze T odpowiada właściwa dla niej prężność pary nasyconej p. Gdy prężność pary nad cieczą w otwartym naczyniu stanie się równa ciśnieniu zewnętrznemu, wtedy parowanie zachodzi w całej masie cieczy, czyli ciecz wrze. Gdy ciśnienie zewnętrzne jest równe 1 Atm odpowiadająca mu temperatura nosi nazwę normalnej temperatury wrzenia. Krzywa będąca miejscem geometrycznym punktów, charakteryzujących stan równowagi między fazami ciekłą i gazową nosi nazwę krzywej parowania. Krzywa ta urywa się w punkcie krytycznym, gdzie zanika różnica między cieczą i parą, a powyżej istnieje tylko jedna faza.
Proces parowania wymaga dostarczenia do układu pewnej ilości energii na sposób ciepła, która w odniesieniu do 1 mola danej cieczy nosi nazwę molowego ciepła parowania DH i jest zużywana na zwiększenie energii cząsteczek opuszczających ciecz (wewnętrzne ciepło parowania Li ) oraz pracę A rozszerzenia układu od objętości molowej cieczy do objętości molowej pary przeciwko ciśnieniu zewnętrznemu p.
(1)
Molowe ciepło parowania jest sumą obydwu tych udziałów :
(2)
W dużym oddaleniu od punktu krytycznego V(g)>> V(c) i wzór drugi upraszcza się do postaci:
(3)
Ciepło parowania zmniejsza się ze wzrostem temperatury.
Proces parowania jest przemianą pierwszego rzędu (pierwszego rodzaju ) tj. taką, w której skokowo zmieniają się wartości pierwszych pochodnych potencjału termodynamicznego. Inne funkcje, np. entalpia molowa, entropia molowa, molowa energia wewnętrzna, molowa objętość i molowe ciepło właściwe w punkcie przemiany wykazują nieciągłość.
Relację między ciśnieniem równowagowym i temperaturą wyraża równanie Clausiussa-Clapeyrona:
(4)
Po scałkowaniu i zmianie logarytmów to równanie ma postać:
(5)
gdzie: DH jest molowym ciepłem parowania cieczy.
Zestawienie danych uzyskanych w trakcie wykonywania doświadczenia
Ciśnienie atmosferyczne wynosi : patm. = 773 mm Hg.
T [C]
T [K]
1 / T =xi
h1 [mmHg]
h2 [mmHg]
h [mmHg]
p=patm -h
log p=yi
xiyi
xi2
18,8
291,95
0,003425
689
83
606
167
2,222716
0,007613
1,17323E-05
22,9
296,05
0,003378
685
87
598
175
2,243038
0,007577
1,14096E-05
26,9
300,05
0,003333
682
91
591
182
2,260071
0,007532
1,11074E-05
29,8
302,95
0,003301
678
96
582
191
2,281033
0,007529
1,08958E-05
31,7
304,85
0,00328
670
107
563
210
2,322219
0,007618
1,07604E-05
35,5
308,65
0,00324
653
127
526
247
2,392697
0,007752
1,04971E-05
SUMA
0,019957
13,72178
0,045621
6,64025E-05
Obliczenie molowego ciepła parowania heksanu przy pomocy metody graficznej :
y = ax + b gdzie:
Wybieramy dwa punkty z powyższego wykresu i przy pomocy ich współrzędnych położenia, korzystając z równania obliczamy współczynnik kierunkowy prostej :
współrzędne punktów : x1 = 0,00325 ; y1 = 2,352
x2 = 0,00336 ; y2 = 2,258
a = -854,545
[J/mol]=16,362 [KJ/mol]
Obliczenie współczynnika a metodą najmniejszych kwadratów :
...
seterah