studia4-11.pdf

(199 KB) Pobierz
148205465 UNPDF
Studia Gdańskie , t. IV, 146–159
Tomasz Naspiński *
Outsourcing usług logistycznych
w ramach zintegrowanego łańcucha dostaw
Teoretyczne podstawy koncepcji outsourcingu logistycznego
Outsourcing usług logistycznych budzi coraz większe zainteresowanie wielu
przedsiębiorstw. To wynik przede wszystkim nasilającej się tendencji rezygno-
wania z działalności pomocniczej w irmach. Zlecanie operatorom logistycznym
części prac niebędących podstawową działalnością przedsiębiorstwa może się
przyczynić do lepszego funkcjonowania irmy i znacznego obniżenia kosztów
przy jednoczesnym stałym zapewnieniu wysokiej jakości produktów. Specjali-
zacja i koncentracja na jednej dziedzinie, bez rozdrabniania się na dodatkowe
sfery działalności, stanowi podstawowe założenie strategiczne przedsiębiorstw
działających na silnie konkurencyjnym rynku. Skutkiem tak pojmowanej stra-
tegii, czyli zlecania części lub całości usług logistycznych operatorom zewnętrz-
nym, jest ciągłe ulepszanie jakości produktu, jego poprawa dzięki wykorzystaniu
know-how zewnętrznego oferenta i zgromadzonego przez niego długoletniego
doświadczenia. Przedsiębiorstwo ma ponadto możliwość lepszej alokacji zaso-
bów dzięki przesunięciu ich ze sfer o marginalnym znaczeniu do tych, które de-
cydują o jego właściwym funkcjonowaniu 1 .
Termin „outsourcing” pochodzi z języka angielskiego i jest skrótem wyra-
żenia outside – resource – using , co znaczy ‘wykorzystanie zasobów zewnętrz-
nych. Outsourcing zazwyczaj bywa deiniowany jako przedsięwzięcie polegają-
ce na wydzieleniu ze struktury organizacyjnej przedsiębiorstwa macierzystego
spełnianych przez nie funkcji i przekazanie ich do realizacji innym podmiotom
gospodarczym . Firmy decydują się na wyodrębnienie pewnych obszarów swo-
jej działalności − o mniejszym znaczeniu z punktu widzenia tworzenia przewagi
konkurencyjnej − i przekazanie realizacji wyodrębnionych zadań na zewnątrz,
∗ Mgr Tomasz Naspiński, Gdańska Wyższa Szkoła Humanistyczna, ul. Biskupia 4 b, 80-875
Gdańsk, e-mail: tnaspinski@o.pl.
1 P. Misiewicz, Partner na papierosy . „Logistyka a Jakość” 001, nr 5.
M. Trocki, Outsourcing: metoda restrukturyzacji działalności gospodarczej . Warszawa 001, s. 13.
146
148205465.009.png
 
Outsourcing usług logistycznych w ramach zintegrowanego łańcucha dostaw
koncentrując się na umiejętnościach kluczowych 3 . Przykładowo: irmy produk-
cyjne pozbywały się własnych hurtowni lub lakierni, nawiązując jednocześnie
długookresową współpracę z wyspecjalizowanymi wykonawcami tych usług.
Dziś nadszedł czas na poszukiwanie zewnętrznych operatorów także w sferze
przepływów materiałowych i informacyjnych, a więc w logistyce 4 .
Z pojęciem outsourcingu wiążą się pojęcia insourcingu i partneringu. Insour-
cing jest przedsięwzięciem o charakterze przeciwnym do outsourcingu. Polega na
włączeniu do struktury organizacyjnej przedsiębiorstwa macierzystego funkcji
pełnionych dotychczas przez inne podmioty gospodarcze. Partnering natomiast
oznacza sytuację, w której funkcje wykonywane w ramach przedsiębiorstwa ma-
cierzystego utrzymywane są w jego strukturze organizacyjnej 5 .
Stosunkowo nową formę outsourcingu stanowi co-sourcing. Wzajemne od-
działywanie dostawcy i odbiorcy usług jest tu jeszcze ściślejsze niż w zwykłym
outsourcingu. Zazwyczaj oznacza to, że irma podstawowa deleguje swój perso-
nel lub menedżerów do obsługi zlecenia, ale nie może sobie pozwolić na utratę
tych pracowników ze względu na ich specjalistyczną wiedzę. Nie należy mylić
tego układu z sytuacją, w której menedżerowie po prostu unikają outsourcingu,
ponieważ chcą utrzymać swój personel. W co-sourcingu chodzi o współodpo-
wiedzialność irm za dostarczenie środków do realizacji zadania. Występuje przy
tym pewne ryzyko, ponieważ w razie niepowodzenia nie będzie można liczyć na
rekompensatę 6 .
Outsourcing jest przede wszystkim działaniem strategicznym, to znaczy
o długookresowym oddziaływaniu, a tylko w wyjątkowych przypadkach − tak-
tycznym. Z tych względów nie można zaliczyć do outsourcingu zwykłych, krót-
koterminowych zleceń na wykonanie usług przez zewnętrznych partnerów bizne-
sowych przedsiębiorstwa. Różnica między outsourcingiem a zwykłym zleceniem
realizacji polega głównie na tym, że outsourcing powoduje przebudowę systemu
wokół zasadniczej działalności i zbudowanie trwałych relacji partnerskich 7 .
Za pioniera nowoczesnego outsourcingu uznaje się irmę EDS Rossa Pero-
ta, która w 1963 roku jako pierwsza zaoferowała koncernowi Frito-Lay usługi
polegające na odpłatnej realizacji jego funkcji informatycznych. Do dziś outsour-
cing często kojarzony jest z wydzielaniem funkcji informatycznych ze struktu-
ry przedsiębiorstwa. Podobne usługi w odniesieniu do innych funkcji przedsię-
biorstwa zaczęły oferować także inne irmy, i wkrótce okazało się, że dla prawie
3 H. Brdulak, Outsourcing – strategiczny wybór metody funkcjonowania na rynku . „Logistyka”
00, nr 4.
4 S. Krzyżaniak, Outsourcing logistyczny – szansa wzrostu efektywności przedsiębiorstw . [W:] Mate-
riały konferencyjne IV Polsko-Niemieckiej Konferencji Logistycznej: „Usługi logistyczne na współczesnym
rynku wymiany towarowej” . Red. S. Krzyżaniak, B. Hentschel. Poznań 1999, ss. 11–19.
5 M. Trocki, dz. cyt. , s. 14.
6 C. L. Gay, J. Essinger, Outsourcing strategiczny – koncepcja, modele, wdrażanie . Kraków 00,
ss. 15−17.
7 M. Trocki, dz. cyt. , ss. 14−15.
147
148205465.010.png
 
Tomasz Naspiński
każdej funkcji spełnianej w strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwa można
znaleźć rozwiązanie w postaci usług oferowanych przez niezależne, wyspecjali-
zowane przedsiębiorstwa. Do praktyki pojęcie outsourcingu zostało wprowadzo-
ne w latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia przez koncern General Motors
− na określenie systemu zewnętrznego zaopatrzenia w części. Praktyka i teorie
outsourcingu silnie rozwinęły się w latach dziewięćdziesiątych XX wieku. Począt-
kowo outsourcing traktowano jako modyikację koncepcji make or buy , mającej
na celu redukcję kosztów. Wkrótce okazało się jednak, że outsourcing jest kon-
cepcją bardziej ogólną, o znaczeniu strategicznym 8 .
Badania prowadzone przez wyspecjalizowane instytuty na świecie wskazu-
ją na rosnącą popularność tej ilozoii zarządzania, związanej przede wszystkim
z oszczędnościami kosztowymi. Badania IDC wskazują, że zlecenie obsługi irmie
zewnętrznej może przynieść około 30−70% oszczędności. Ponad 90% responden-
tów uczestniczących w badaniach American Management Association w 1996 r. co
najmniej jeden rodzaj działalności przekazało irmom zewnętrznym 9 .
Outsourcing traktowany jako:
• strategiczny
wybór sposobu
funkcjonowania
• sposób zmniejszenia
ryzyka zmian
technologicznych
• koncepcja
koncentracji
na działalności
kluczowej
• metoda
obniżania
kosztów
Czas
Rys. 1. Ewolucja outsourcingu
Źródło: M. Trocki, Outsourcing: metoda restrukturyzacji działalności gospodarczej .
Warszawa 001, s. 15.
Właśnie ze względów oszczędnościowych od początku lat osiemdziesiątych
na logistykę zwracają szczególną uwagę specjaliści poszukujący rezerw i możli-
wości obniżki kosztów. Nieprzypadkowo, ponieważ na koszty logistyczne przy-
pada w przemyśle około 13% ogółu kosztów. W handlu ten udział utrzymuje się
na jeszcze wyższym poziomie (%). Praktyka coraz częściej wskazuje, że właśnie
8 Tamże, ss. 4−44.
9 H. Brdulak, dz. cyt .
148
148205465.001.png 148205465.002.png 148205465.003.png
Outsourcing usług logistycznych w ramach zintegrowanego łańcucha dostaw
przy tego rodzaju działalności, w której niezwykle istotne są sprawna organizacja
i doświadczenie, sięga się po pomoc z zewnątrz. Coraz częściej spedytorzy przej-
mują zarządzanie magazynami przedsiębiorstw przemysłowych i handlowych,
rozszerzając paletę swoich usług o etykietowanie, kontrolę zapasów czy nawet
obsługę księgową 10 .
Jeżeli chodzi o outsourcing w dziedzinie logistyki, istnieją następujące formy
współpracy 11 :
− kompletny outsourcing w zakresie logistycznym, w ramach którego spedytor
przejmuje całość zadań logistycznych irmy,
− przejęcie magazynu zleceniodawcy przez spedytora,
− osobiste zarządzanie magazynem przez zleceniodawcę i przekazanie skomisjo-
nowanych już przesyłek do systemu dystrybucyjnego spedytora.
Jest wiele przyczyn stosowania outsourcingu przez irmy. Instytut Outsour-
cingu określił dziesięć najważniejszych przyczyn. Są to 1 :
• redukcja i kontrola kosztów operacyjnych,
• zwiększenie koncentracji irmy na podstawowej działalności,
• uzyskanie dostępu do mocy produkcyjnych najlepszej jakości,
• zwolnienie własnych zasobów do innych celów,
• uzyskanie zasobów, którymi organizacja nie dysponuje,
• przyspieszenie pojawienia się korzyści wynikających z restrukturyzacji,
• uporanie się z funkcją trudną do wykonywania lub niemożliwą do kontrolo-
wania,
• pozyskanie kapitału,
• podział ryzyka,
• dopływ gotówki.
Zestawienie celów ogólnych outsourcingu przedstawiono na rysunku .
Rynek usług outsourcingowych szybko się rozwija. Badania przeprowadzone
przez KPMG wykazały, że w 000 roku rynek ten osiągnął już wartość ponad
300 mld USD. Biorcą usług outsourcingowych są irmy hird Party Logistics
(3PL), które dynamicznie rozwijają się na rynku. Oprócz irm transportowych
można tu wymienić również irmy logistyczne, informatyczne, agencje marke-
tingowe i wyspecjalizowane agencje reklamowe, irmy oferujące usługi z zakresu
zarządzania potencjałem ludzkim i wiele innych 13 . W Polsce, zgodnie z badania-
mi Teleinfo, tylko około 10% irm powierza swoją obsługę irmom zewnętrznym
(głównie w dziedzinie szkoleń, rozwoju aplikacji i zapewniania ciągłej pracy sy-
stemów informatycznych), natomiast na świecie, zgodnie z badaniami Pricewa-
terhouseCoopers, z tej formy usług korzysta dwie trzecie przedsiębiorstw 14 .
10 MAG, Outsourcing w logistyce . „Logistyka a Jakość” 000, nr 1, s. 19.
11 Tamże, s. 19.
1 C. L. Gay, J. Essinger, dz. cyt. , ss. 16−17.
13 H. Brdulak, dz. cyt.
14 Tamże.
149
148205465.004.png
 
Tomasz Naspiński
Cele ogólne
outsourcingu
Cele
strategiczne
Cele
rynkowe
Cele
ekonomiczne
Cele
organizacyjne
Cele
motywacyjne
Koncentracja
na problemach
strategicznych
Poprawa
pozycji
konkurencyjnej
Zwiększenie
przychodów
„Odchudzenie”
struktury
organizacyjnej
Obiektywizacja
wyników ekono-
micznych
Zwiększenie
swobody
strategicznej
działalności
Zwiększenie
skali
działalności
Redukcja
kosztów
Uproszczenie
struktur
i procedur
organizacyjnych
Upowszechnienie
myślenia
i działania
ekonomicznego
Zwiększenie
skuteczności
i efektywności
działalności
Dywersyikacja
lub koncentracja
działalności
Poprawa
wyników
ekonomicznych
Rozwój
przedsiębiorczości
Zwiększenie
elastyczności
działalności
Ograniczenie
ryzyka
ekonomicznego
Silniejsza
motywacja
Dostęp do
know-how
Rys. . Cele ogólne outsourcingu
Źródło: M. Trocki, Outsourcing: metoda restrukturyzacji działalności gospodarczej .
Warszawa 001, s. 5.
Z ekonomicznego punktu widzenia główne korzyści płynące dla przedsiębior-
stwa z outsourcingu logistycznego to 15 :
− większa pewność realizacji funkcji (specjalizacja),
− zmniejszenie nakładów na infrastrukturę logistyczną,
− uwolnienie zasobów ludzkich.
W zakresie zarządzania do największych korzyści należą:
− możliwość skoncentrowania się na głównej działalności,
− zwiększenie elastyczności.
Jeśli zaś chodzi o kwestie strategiczne, można wymienić następujące korzyści:
− możliwość wejścia na nowe rynki,
− większą elastyczność w stosunku do zmiennych warunków otoczenia,
− większą konkurencyjność w łańcuchach dostaw,
− wyższy poziom obsługi klienta.
15 S. Krzyżaniak, dz. cyt.
150
148205465.005.png 148205465.006.png 148205465.007.png 148205465.008.png
Zgłoś jeśli naruszono regulamin