logika.doc

– LOGIKA –

I.   Pojęcie aktu komunikacji i znaku.

·          Znak – jest to dowolny przedmiot lub zjawisko fizyczne, które służy do zakomunikowania komuś czegoś wobec obowiązywania pewnych konwencji dotyczących zasobu jego rozumienia, np. słowo jest znakiem

·          Właściwości znaku:

§          zawsze dostrzegalny zmysłowo

§          jest trwały (słowo pisane) lub nietrwały (słowo mówione)

§          ma nadawcę i odbiorcę

§          nadawca wytwarza znak, po to, aby został dostrzeżony przez odbiorcę oraz, po to, by wywołał on u odbiorcy myśl o treści ustalonej przez nadawcę

§          nadawca i odbiorca znają umowę, czyli konwencję jaką ów znak należy zinterpretować

§          nic nie staje się znakiem jak tylko wtedy, gdy zostanie on zinterpretowany

·          Komunikacja – polega na nadawaniu, przetwarzaniu i odbieraniu znaków.

·          Schemat komunikacji

wytwarza znak

NADAWCA                                                                          ODBIORCA

przekazuje

stara się pojąć znak

KOMUNIKAT

II. Język, jego funkcje, perspektywy jego badania.

·          Język – jest to system umownych znaków słownych

·          Kompetencja językowa – umiejętność wytwarzania i interpretowania znaków słownych

·          Cecha języka:

§          użytkownik języka potrafi produkować i interpretować wiele zdań, nawet tych, których nigdy nie widział

§          użytkownik języka potrafi wykrywać zdania wieloznaczne i ustalić ich możliwą interpretację

·          Narzędzia języka:

§          do przekazywania informacji

§          do zwrócenia uwagi

§          do wyrażania i wywoływania stanów wewnętrznych

§          do powstrzymania działania

·          Funkcję języka:

§          funkcja informacyjna – przekazuje informacje

§          funkcja estetyczna – zwrócenie uwagi na  sposób organizacji komunikatu, zasada przezroczystości znaku, w trakcie komunikacji znakowej nie zauważana jest na ogół forma znakowa

§          funkcja ekspresywna – wyrażanie i wzbudzenie pewnych stanów wewnętrznych, np. uczuć

§          funkcja persfazyjnosugestywna – na plan pierwszy wysuwa się zakazywanie czegoś lub jakiegoś działania, funkcja ta też przekonuje kogoś do czegoś

§          funkcja fatyczna – występują wypowiedzi podtrzymania, rozpoczęcia lub zakończenia rozmowy

III.                
Język naturalny a sztuczny, język sformalizowany a niesformalizowany, język zinterpretowany a nieinterpretowany, język przedmiotowy a metajęzyk.

IV.                Gramatyka kategorialna: pojęcie kategorii gramatycznej, rodzaje kategorii gramatycznych.

·          Kategoria gramatyczna –  α  języka „j” nazywamy zbiór tych wszystkich wyrażeń tego języka, którymi możemy bez utraty poprawności gramatycznej zastąpić wyrażenia  α  w dowolne wyrażenie  β  języka  „j”.

Dwa wyrażenia należą do tej samej kategorii gramatycznej wtw, kiedy są zastępowalne w danym wyrażeniu złożonym bez utraty  poprawności gramatycznej tego wyrażenia

·          Kategorie gramatyczne dzielimy na:

§          samodzielne (podstawowe) nazwy, zdanie jednostkowe (nazwy):

-          imiona, nazwy własne, np. Ryry

-          jednoznaczne, charakterystyczne, np. najwyższy szczyt w Tatrach

§          niesamodzielne (pochodne) – różnego rodzaju funktory – nie stanowią samodzielnych jednostek

V. Nazwa, jej desygnat i treść językowa (konotacja). Klasyfikacja nazw.

·          Nazwa -  jest to dowolne wyrażenie, które może wystąpić w roli podmiotu lub orzecznika w zdaniu

podmiotowo – orzecznikowym, czyli w zdaniu o budowie <podmiot> jest <orzecznik> np. Fido jest psem

·          Desygnat – jest to przedmiot oznaczony przez tą nazwę. Zbiór wszystkich desygnatów danej nazwy tworzy jej zakres. Posiada wiele cech ważnych lub mniej ważnych.

·          Treść językowa)konotacja) – jest to zbiór cech, które użytkownik języka używając tej nazwy przypisuje wszystkim jej możliwym desygnatem. Pewne cechy przysługują desygnatom w sposób istotny (konstytuowany) lub pochodny (konsekutywny).

Np. Kwadrat

§          konstytutywne – czworoboczność, prostokątność, równoboczność

§          konsekutywne – posiadanie równych przekątnych

·          Podział nazw:

§          ze względu na budowę:

-          proste (jeden wyraz)

-          złożone (kilka wyrazów)

§          ze względu na liczbę desygnatów:

-          puste (brak desygnatów)

-          jednostkowe (dokładnie jeden desygnat)

-          ogólne (więcej niż jeden desygnat)

§          ze względu na sposób wskazywania desygnatów:

-          generalne (nazwa przysługująca przedmiotowi ze względu na cechy jakie są mu przypisywane), np. kwadrat

-          indywidualne (nazwa przysługująca przedmiotowi ze względu na ustawienia), np. akt chrztu

§          ze względu na rodzaj desygnatu:

-          konkretne (desygnat osobowy, rzeczy), np. krasnoludek

-          abstrakcyjne (nazwy podmiotów abstrakcyjnych – cechy stosunków zdań), np. białość, przyjaźń, cisza

§          ze względu na strukturę wewnętrzną:

-          zbiorowe (desygnat jest pewną całością złożoną z części [argumentów], np. las, biblioteka

-          nie zbiorowe (desygnaty – są przedmiotami prostymi), np. stół

VI.                Zdanie: zdanie proste a zdanie złożone, sąd w sensie logicznym a sąd w sensie psychologicznym, zdanie analityczne zdanie kontradyktyczne, zdanie semantyczne.

·          Zdanie - jest to jednostka komunikacyjna. Oznacza wartości logiczne i oznacza stany lub sytuacje.

·          Sąd w sensie logicznym – treść zdania- informacje przekazywana przez zdanie o jakimś stanie rzeczy np. Ziemia jest kulista.

·          Sąd w sensie psychologicznym – sąd utożsamiany z myślą. Myśl związana przez kogoś w związku z jakimś zdaniem.

·          Zdanie analityczne – zdanie, które jest prawdziwe na mocy swej struktury i znaczenia występujących w nim wyrażeń np. Kwadrat ma cztery boki. Poznań leży nad Wartą lub nie leży nad Wartą.

·          Zdanie kontradyktyczne – (wewnętrzne spostrzeżenie) zdanie, które jest fałszywe na mocy swej struktury i znaczenia występujących wyrażeń np. Trójkąt ma cztery boki. Poznań leży i nie leży nad Wartą.

·          Zdanie semantyczne – zdanie, którego stwierdzenie prawdziwości lub fałszywości wymaga kontaktu poznawczego z rzeczywistością np. Poznań leży nad Wartą.

VII.              Spójnik ekstensjonalny a spójnik intensjonalny.

·          Spójnik ekstensjonalny, czyli prawdziwościowe, np. Nieprawda, że A

                                                                              prawda                 0 fałsz

Charakteryzuje się tym ,że wartość logiczna zdania złożonego, utworzonego przy jego pomocy, zależy tylko od wartości logicznych zdań składniowych np. „Jest prawdziwe, że”

                                                                                                                                   „i”

                                                                                                                                   „lub”

                                                                                                                                   „ani…ani”

·          Spójnik intensjonalny – to taki, że wartość logiczna zdania złożonego utworzonego przy jego pomocy zależy także od treści zdań.

np. możliwe, że A   możliwe, że B

             0                                          0

Wiadomo, że

Myślę, że

§