Pytaniarif.doc

(373 KB) Pobierz

1. Scharakteryzuj przedmiot i zakres elementów składowych rachunkowości.

Rachunkowość stanowi pewien rodzaj ewidencji gospodarczej (rejestracji) zjawisk i procesów gospodarczych, sytuacji majątkowej i wyników działalności podmiotów gospodarczych, wyrażonek w formie pieniężnej (wartościowo).

Rachunkowość obejmuje następujące części składowe:

a) Księgowość – księgi rachunkowe odzwierciedlające zjawiska i procesy gospodarcze w podmiotach gospodarczych

b) Kalkulacja – wyznaczenie kosztu jednostkowego produktu (usługi) będącego elementem ceny jednostkowej w oparciu o dane księgowości

c) Sprawozdawczość finansowa – sporządzana w oparciu o księgi rachunkowe zawierająca zbiór danych liczbowych ilustrujących stan majątkowy i sytuację finansową podmiotów gospodarczych

Mówiąc o rachunkowości danej firmy mówimy o:

1. opisie przyjętych zasad rachunkowości, na który to opis składa się zakładowy plan kont, wykaz prowadzonych ksiąg rachunkowych oraz dokumentacja przetwarzania danych przy użyciu komputera,

2. księgach rachunkowych – specjalnych urządzeń księgowych pozwalających rejestrować zjawiska i procesy gospodarcze,

3. inwentaryzacji (spisie z natury), weryfikującej stan majątku i źródeł jego pochodzenia (porównanie stanu rzeczywistego ze stanem ujętym w księgach),

4. wycenie majątku i źródeł pochodzenia majątku – określeniu ich wartości zgodnie z obowiązującymi przepisami,

5. rachunku kosztów – zespole działań ustalających wysokość poniesionych nakładów w powiązaniu z efektami działalności (np. z przychodami ze sprzedaży produktów, osiągniętymi zyskami),

6. sprawozdawczości finansowej – informacji liczbowej o sytuacji majątkowej i efektach ekonomiczno-finansowych podmiotów gospodarczych służących potrzebom państwa, kontrahentów, konkurentów, klientów i podmiotów gospodarczych.

Przedmiotem rachunkowości są zatem zjawiska i procesy gospodarcze zachodzące w podmiocie gospodarczym np. podjęcie gotówki z banku do kasy na wypłatę wynagrodzeń, zakup maszyn, środków transportu, materiałów do produkcji, sprzedaż produktów, usług itd.

Zjawisk i procesów gospodarczych, o których mowa wyżej, zachodzi w podmiotach gospodarczych wiele. Dokonują się one w miarę postępowania działań związanych z procesami zaopatrzenia, produkcji i zbytu. Rachunkowość spełnia określone funkcje, do których należą:

a) funkcja informacyjna – dostarczenie informacji do podejmowania różnorodnych decyzji (np. ile zakupić materiałów do produkcji, aby utrzymać jej ciągłość),

b) funkcja kontrolna – tworzenie podstaw liczbowych do dokonywania kontroli wewnętrznej i zewnętrznej podmiotów gospodarczych,

c) funkcja nośnika informacji dla celów analizy (badania) prawidłowości przebiegu zjawisk i zdarzeń gospodarczych podmiotów gospodarczych,

d) funkcja przekaźnika informacji dla potrzeb statystyki

2. Proszę omówić metody wyceny materiałów i towarów

W przypadku, gdy w danej jednostce wycena towarów lub materiałów ma być dokonywana w cenach zakupu należy dokonać oceny, czy w warunkach tej jednostki, przyjęcie takiego rozwiązania nie spowoduje zniekształcenia stanu aktywów lub wyniku finansowego. Jeżeli koszty związane z nabyciem materiałów i towarów danego asortymentu są tak znaczne, że będą w sposób istotny wpływać na wartość zapasów tych składników majątku i zarazem zniekształcać wynik finansowy, wówczas wycena tych zapasów powinna następować w cenach nabycia, tj. cenach zakupu powiększonych o koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika aktywów do stanu zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu.
Dla środków trwałych o niskiej jednostkowej wartości początkowej można ustalać odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe w sposób uproszczony, przez dokonywanie zbiorczych odpisów dla grup środków zbliżonych rodzajem i przeznaczeniem lub jednorazowo odpisując wartość tego rodzaju środków trwałych. Trwała utrata wartości zachodzi wtedy, gdy istnieje duże prawdopodobieństwo, że kontrolowany przez jednostkę składnik aktywów nie przyniesie w przyszłości w znaczącej części lub całości przewidywanych korzyści ekonomicznych. Uzasadnia to dokonanie odpisu aktualizującego, doprowadzającego wartość składnika aktywów wynikającą z ksiąg rachunkowych do ceny sprzedaży netto, a w przypadku jej braku - do ustalonej w inny sposób wartości godziwej.
Jeśli odpis jest wyższy od różnicy z aktualizacji wyceny, to nadwyżka obciąża pozostałe koszty operacyjne. Wobec ustania przyczyny, dla której dokonano odpisu z tytułu trwałej utraty wartości środka trwałego, równowartość całości lub odpowiedniej części uprzednio dokonanego odpisu zwiększa wartość środka trwałego i podlega zaliczeniu do pozostałych przychodów operacyjnych, a w przypadku środka trwałego uprzednio zaktualizowanego odpowiednio na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny.
Środki trwałe wycenia się nie rzadziej niż na dzień bilansowy, według cen nabycia lub kosztów wytworzenia, lub wartości przeszacowanej (po aktualizacji wyceny środków trwałych), pomniejszonych o odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości.

3. Proszę zaprezentować ewidencję syntetyczną i analityczną środków trwałych.

KONTA SYNTETYCZNE- służą do ujmowania w zbiorczych zapisach operacji gospodarczych dotyczących całych grup środków gosp. i źródeł ich pochodzenia. Z kont syntetycznych wynikają dane liczbowe wykorzystywane w bilansie oraz innych sprawozdaniach. Do zapisu na tych kontach stosuje się zasadę podwójnego zapisu. Do wybranych kont syntetycznych prowadzone są zespoły kont analitycznych uzyskane z podziału poziomego konta syntetycznego.

KONTA ANALITYCZNE- tworzy się, gdy istnieje potrzeba poszerzenia zakresu informacji o dane szczegółowe lub, gdy chce się zwiększyć skuteczność kontroli sprawowanej za pomocą rachunkowości. Na kontach tych stosuje się tak zwany zapis powtarzany, który jest powtórzeniem na koncie syntetycznym po tej samej stronie, ale bez korespondencji z innymi kontami.

Konta syntetyczne i analityczne należą do podziału poziomego. Dokonuje się go poprzez podział przedmiotu ewidencji.

4. Dokonaj klasyfikacji kont księgowych i omów zasady ich funkcjonowania.

KONTO AKTYWNE- to takie konto, którego przedmiotem ewidencji jest składnik aktywów. Z aktywów bilansu bierze ono swój stan końcowy (saldo). Konto to nadaje stronie debet znak (+), a stronie credit znak (-). W związku z tym konto aktywów:

- obciąża się debet stanem początkowym składnika aktywów oraz jego zwiększeniami.

- uznaje się credit zmniejszeniami składnika aktywów oraz jego stanem końcowym.

KONTO PASYWNE- to takie konto, którego przedmiotem ewidencji jest składnik pasywów (kapitału). Z pasywów bilansu bierze ono swój stan początkowy i do pasywów bilansu przekazuje stan końcowy.

Konto to nadaje stronie credit znak (+), a stronie debet znak(-). W związku z tym konto pasywów:

- uznaje się credit stanem początkowym składnika pasywów oraz jego zwiększeniami.

- obciąża się debet zwiększeniami składnika pasywów oraz jego stanem końcowym.

KONTO AKTYWNO-PASYWNE- to takie konto, którego przedmiotem ewidencji jest jednocześnie składnik aktywów i składnik pasywów. W związku z tym konto to bierze stany początkowe z aktywów bilansu i pasywów bilansu i tam też przekazuje swoje stany końcowe. Konto to nadaje stronie debet znak (+) w zakresie zmian składnika aktywów a znak (-) w zakresie zmian składnika pasywów. Natomiast strona credit znak (+) w zakresie zmian składnika pasywów a znak (-) w zakresie zmian składnika aktywów.

5.Omów metody, formy i funkcje inwentaryzacji.

Stan faktyczny składników majątkowych może różnić się od stanu ewidencyjnego na skutek różnorodnych przyczyn , a mianowicie :

- ze względu na właściwości naturalne składników majątkowych ( np. wysychanie, rozkurz)

- zmniejszanie wartości wskutek uszkodzeń ,zepsucia ,

- błędów i nadużyć pracowników

Stan rzeczywisty składników ustalany jest w drodze inwentaryzacji. W wyniku porównania stanu rzeczywistego ze stanem ewidencyjnym składników majątkowych ustala się różnice inwentaryzacyjne , czyli niedobory i nadwyżki . Kierownik jednostki podejmuje decyzje odnośnie rozliczenia różnic inwentaryzacyjnych i ewentualnego obciążenia osób materialnie odpowiedzialnych .Inwentaryzację przeprowadza się na ostatni dzień każdego roku obrotowego. Inwentaryzacja w zależności od składnika majątku może być przeprowadzona trzema sposobami:

1.przeprowadzenie spisu z natury

2. uzyskanie od kontrahentów potwierdzeń prawidłowości stanu aktywów

3.porównanie danych w księgach rachunkowych z odpowiednimi dokumentami i weryfikacji realnej wartości tych składników.

Inwentaryzacja w drodze spisu z natury polega na ustaleniu rzeczywistego stanu objętych inwentaryzacją składników aktywów przez ich przeliczenie, zważenie , zmierzenie i wycenę ,potwierdzenie tego stanu w spisie z natury, porównanie go ze stanem księgowym inwentaryzowanych aktywów oraz ustalenie w wyniku tego porównania różnic ilościowych i wartościowych lub tylko wartościowych ich wyjaśnienie i rozliczenie, doprowadzając stan księgowy do stanu rzeczywistego .W ten sposób inwentaryzuje sie środki pieniężne w kasie, papiery wartościowe ,zapasy , środki trwałe, także maszyny i urządzenia wchodzące w skład środków trwałych w budowie.Inwentaryzacja na podstawie spisu z natury może być przeprowadzona jedną z trzech metod :

1.metodą pełną okresową- polegającą na objęciu spisem z natury , wszystkich składników majątkowych powierzanych osobie za nie odpowiedzialnej.Metoda ta stosowana jest najczęściej w odniesieniu do towarów i opakowań kontrolowanych tylko wartośćiowo,znajdujących się w placówkach handlu detalicznego odrębnie rozliczanych.

2.metodą pełną ciągłą polegająca na sukcesywnym ustalaniu rzeczywistego stanu składników majatku , tak aby w obowiązującym okresie , z zachowaniem częstotliwości i terminów określonych ustawą , zinwentaryzowane zostały wszystkie składniki majątku w danej placówce gospodarczej.Metodę tę stosuje się w odniesieniu do rzeczowych składników aktywów (towarów,materiałów,produktów gotowych , środków trwałych) kontrolowanych w księgach rachunkowych ilościowo-wartościowo.Nie można jej stosować w odniesieniu do zapasów towarów objętych ewidencją wartościową.

3.metodą częściową (wycinkową, wyrywkową) polegającą na przeprowadzeniu w ciągu roku ,w dowolnym terminie , spisu z natury tylko części składników majątku(pewnej grupy aktywów),wykazujących najniższe lub zerowe stany księgowe . Metodę te stosuje się wyłącznie do rzeczowych składników aktywów trwałych i obrotowych objętych ewidencją ilościowo-wartościową , znajdujących się w obiektach i składowiskach strzeżonych , w odniesieniu do których przepisy ustawy dopuszczają możliwośc inwentaryzacji raz w ciągu 2 lub 4 lat.

Inwentaryzacja poprzez potwierdzenie prawidłowości stanów odbywa się drogą uzyskania od banków i kontrahentów potwierdzeń prawidłowości wykazanego w księgach rachunkowych stanów środków pieniężnych na rachunkach bankowych , należności , powierzonych kontrahentom własnych składników majątkowych.Stan aktywów finansowych w postaci środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach , w tym lokat , powinien być potwierdzony wyciągiem bankowym –według ich wartości nominalnej.Inwentaryzacja należności wskazana jest w ciągu roku(za okresy kwartalne , półroczne) , zwłaszcza gdy w jednostce występuje duża częstotliwość rozrachunków z tytułu sprzedaży produktów gotowych , towarów i usług z poszczególnymi kontrahentami. Inwentaryzacja należności w ciągu roku, jak również i na dzień bilansowy powinna być połączona z aktualizacją ich wartości .O konieczności i zakresie ich aktualizacji przesądza to , czy spełniają one warunek podstawowy wymagany dla aktywów, a mianowicie czy spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych. W razie stwierdzenia że w przyszłości jest zagrożenie wpływów, to jednostka jest zobowiązana dokonać aktualizacji wartości należności Jeśli natomiast jest pewność , że należność jest nieściągalna lub przedawniona należy zaliczyć ją (stosując art.3 ust.1 pkt 32c ustawy o rachunkowości) do pozostałych kosztów operacyjnych.

Inwentaryzacja drogą porównania danych księgowych z odpowiednimi dokumentami i weryfikacji realnej wartości składników aktywów i pasywów obejmuje:

1.środki trwałe , do którego dostęp jest znacznie utrudniony i grunty

2. należności sporne i wątpliwe, a w bankach również należności zagrożone

3. należności i zobowiązania wobec osób nieprowadzących ksiąg rachunkowych

4. należności i zobowiazania z tytułów publicznoprawnych.

5. inne aktywa i pasywa , które nie są obejmowane inwentaryzacja w drodze spisu z natury lub uzgodnienie z przyczyn uzasadnionych nie było możliwe.

Za środki trwałe , do których dostęp jest znacznie utrudniony uważa się budowle i inne obiekty inżynierii ladowej i wodnej oraz zbiorniki , silosy i magazyny podziemne.

Za należności wątpliwe przyjmuje się występujące na dzień inwentaryzacji niekwestionowane przez dłużnika(bezsporne) kwoty, które nie zostały spłacone i według oceny wierzyciela spłata ich w najbliższym okresie jest wątpliwa. Są to należności od dłużników postawionych w stan likwidacji lub upadłości , z których zapłatą dłużnik zalega, a ocena jego sytuacji majątkowej i finansowej wskazuje, że wyegzekwowanie należnej kwoty w najbliższym okresie nie jest możliwe.

Do innych aktywów i pasywów, zalicza się rozliczenia międzyokresowe (czynne, bierne), rezerwy, zobowiązania oraz kapitały(fundusze) podstawowe i specjalne.Weryfikacja tych wartości polega na sprawdzeniu i stwierdzeniu czy dany składnik aktywów lub pasywów istnieje i czy jego wartość figurująca w księgach rachunkowych jest realna oraz ujawnienie nieprawidłowości w okresleniu jej wielkości i doprowadzenie do stanu realnego zwłaszcza na dzień bilansowy.Dokumentem potwierdzającym wykonanie inwentaryzacji w drodze porównania stanu księgowego z danymi wynikającymi z dokumentów oraz weryfikacji realności tych aktywów i pasywów może być protokół lub sprawozdanie , sporządzone przez osoby dokonujące inwentaryzacji, akceptowne przez kierownika jednostki, wskazujące ewentualne rozbiezności(różnice)miedzy stanem księgowym, a stanem rzeczywiście ustalonym w wyniku inwentaryzacji.

6.Scharakteryzuj zakres, treść i warunki sporządzania sprawozdania finansowego.

Sprawozdanie finansowe jest to sformalizowany zbiór zestawień liczbowych, opracowanych na podstawie danych ewidencji księgowej i rachunku kosztów, które określają działalność gospodarczą przedsiębiorstwa, czyli sytuację majątkową ,finansową i wynikową

Sprawozdanie finansowe powinno posiadać następujące cechy:

1.zrozumiałość

2.istotność

3.wiarygodnośc

4.porównywalność

Sprawozdanie finansowe jednostek gospodarujących ,które mają obowiązek corocznego badania i ogłaszania sprawozdań finansowych obejmuje:

1.bilans

2. rachunek zysków i strat

3. rachunek z przepływów pieniężnych

4. zestawienie zmian w kapitale(funduszu)własnym

5. informacja dodatkowa składająca się z: wprowadzenia do sprawozdania finansowego oraz informacji dodatkowej i objaśnień.

Do sporządzania rocznego sprawozdania finansowego składającego się z tych części są zobowiązane następujące jednostki gospodarcze:

1. banki oraz zakłady ubezpieczeń

2. jednostki działające na podstawie przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych

3. spółki akcyjne

4. pozostałe jednostki, które w poprzedzającym roku obrotowym, za który sporządzono sprawozdanie finansowe, przekroczyły granicę dwóch z trzech następujących wielkości:

a) średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełny etat -50 osób,

b) suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego-równowartość w walucie polskiej 2 500 000 EURO,

c) przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy –równowartość w walucie polskiej 5 000 000 EURO

W sytuacji, gdy przedsiębiorstwo nie spełnia powyższych kryteriów sporządza się sprawozdanie finansowe obejmujące :

1.bilans

2.rachunek zysków i strat

3.informacje dodatkową, w skład której wchodzi: wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz informacje dodatkowe i objaśnienia.

Roczne sprawozdanie finansowe sporządzone jest za (na dzień kończący)bieżący i poprzedni rok obrotowy.

Bilans jest podstawową częścią sprawozdania finansowego. Prezentuje dwustronne zestawienie środków gospodarczych przedsiębiorstwa w wyrazie wartościowym oraz źródeł ich finansowania. Zestawienie to sporządzane jest w formie dwustronnej tabeli. Z lewej strony bilansu ujmuje się majątek będący w dyspozycji firmy-aktywa , z prawej zaś źródła sfinansowania tegoż majątku-pasywa. Przy sporządzanie bilansu obowiązuje zasada równowagi bilansowej. Zgodnie z tą zasadą suma aktywów musi być równa sumie pasywów.

Rachunek zysków i strat informuje o przychodach, kosztach ich uzyskania i wyniku finansowym. Sporządzany jest na podstawie zamkniętych ksiąg rachunkowych w terminie przewidzianym na bilans roczny. Wynik finansowy netto zostaje przeniesiony z tego rachunku do bilansu .Zgodnie z ustawą o rachunkowości można sporządzać rachunek zysków i strat w dwóch wariantach:

1. porównawczym, w którym koszty wykazuje się według rodzajów, ponadto uwzględnia się zmiany stanu produktów oraz koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby jednostki gospodarczej w grupie „przychody ze sprzedaży i zrównane z nimi”.

2. kalkulacyjnym, w którym ustala się koszty wytworzenia sprzedanych produktów oraz koszty sprzedaży i ogólnego zarządu. Podstawowa różnica między tymi wariantami polega na sposobie ujęcia kosztów wytworzenia sprzedanych produktów. Suma kosztów w.g. rodzajów poniesionych w danym okresie różni się od kosztów uzyskania przychodów w układzie kalkulacyjnym zmianą stanu produktów.

Rachunek przepływów pieniężnych ma charakter dynamiczny, a więc zawiera wielkości strumieniowe. Stanowi zestawienie wszystkich wpływów oraz wydatków pieniężnych . Ukazuje zdolność przedsiębiorstwa do pozyskania gotówki i kierunków jego zagospodarowania. Rachunek przepływów pieniężnych jest jednym z najlepszych narzędzi ukazujących stabilność finansową przedsiębiorstw oraz jej zmiany w czasie t.z.n. wskazuje na możliwość rozwoju i przestrzega przed zagrożeniami i niebezpieczeństwami finansowymi. Służy do oceny dynamicznej płynności finansowej oraz zdolności płatniczej przedsiębiorstwa. Przepływy środków pieniężnych można rozpatrywać w ujęciu węższym i szerszym. W ujęciu węższym potocznie przepływy określa się jako „Cash flow”, czyli nadwyżka pieniężna.

Cash flow = wynik finansowy netto + amortyzacja + Dkapitału obrotowego netto

W ujęciu szerszym wyróżnia się dwie metody :bezpośrednią i pośrednią.

Zestawienie zmian w kapitale (funduszu)własnym ukazuje:

a) zysk/stratę netto za dany okres

b) przychody, koszty, zyski i straty wpływające bezpośrednio na kapitał,

c) skutki zmian zasad rachunkowości

d) kwotę korekty błędu podstawowego odnoszoną na kapitał (fundusz)własny w pozycji „wynik z lat ubiegłych”

Zestawienie ma na celu umożliwienie odbiorcom ustalenie łącznych zysków i strat wynikających z działalności jednostki. Z uwzględnieniem przychodów i kosztów wpływających bezpośrednio na kapitał własny( są to przykładowo : skutki przeszacowania środków trwałych i inwestycji długoterminowych , koszty z tytułu organizacji i rozszerzenia skali działania.)Sprawozdanie to odzwierciedla przyrost(spadek)aktywów netto w ciągu okresu, zgodnie z przyjętymi i opisanymi przez jednostkę zasadami wyceny.

Informacja dodatkowa jest obowiązkowym sprawozdaniem finansowym wszystkich jednostek prowadzących księgi rachunkowe. Informacja dodatkowa składa się z dwóch części:

1. wprowadzenia do sprawozdania finansowego

2. dodatkowej informacji i objaśnienia

Wprowadzenie do sprawozdania finansowego(publikowane w Monitorze Polskim B) poprzedza bilans , dostarczając informacji w szczególności o: nazwę i siedzibę ,podstawowy przedmiot działalności jednostki, wskazanie czasu działalności jednostki, wskazanie okresu objętego sprawozdaniem, omówienie przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, w tym metod wyceny aktywów i pasywów, pomiaru wyniku finansowego oraz sposobu sporządzenia sprawozdania finansowego.

Dodatkowe informacje i objaśnienia (nie publikowane w Monitorze polskim B)pozwalają na ujawnianie: zmiany w kapitale (funduszu)własnym, jeśli podmiot nie sporządza oddzielnego sprawozdania, informacje pozwalające zachować porównywalność w czasie sprawozdań finansowych ,proponowany podział zysku lub pokrycia straty, oraz inne dane istotne do zrozumienia sprawozdania.

7. Omów wyniki finansowe jednostki gospodarczej — elementy składowe, zasady i warianty ustalania

Rachunek zysków i strat jest sprawozdaniem obrazującym dokonania jednostki gospodarczej za bieżący
i poprzedni rok obrotowy. Wynik finansowy jest to różnicą między osiągniętymi przychodami,
a poniesionymi kosztami. Wynik finansów może być wielkością dodatnią (zysk) lub ujemną (strata).

Podstawowym źródłem powstania wyniku finansowego są przychody.

Elementy wyniku finansowego:

n przychody ze sprzedaży i zrównane z nimi oraz dotyczące tych przychodów koszty,

n pozostałe przychody operacyjne oraz pozostałe koszty operacyjne,

n przychody z operacji finansowych oraz koszty operacji finansowych,

n zyski nadzwyczajne i straty nadzwyczajne,

n obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego.

Na wynik finansowy netto składają się:

1) wynik działalności operacyjnej, w tym z tyt. pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych,

2) wynik operacji finansowych,

3) wynik operacji nadzwyczajnych,

4) obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego z tytułu podatku dochodowego.

Wynik działalności operacyjnej = przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów, z uwzględnieniem dotacji, opustów, rabatów i innych zwiększeń lub zmniejszeń, bez podatku od towarów i usług, + pozostałe przychody operacyjne - wartość sprzedanych produktów, towarów i materiałów wycenionych w kosztach wytworzenia albo cenach nabycia, albo zakupu, - całość poniesionych od początku roku obrotowego kosztów ogólnych zarządu, sprzedaży produktów, towarów i materiałów oraz pozostałych kosztów operacyjnych.

Tworzenie wyniku finansowego: