Rozdział I              CYTOLOGIA

§ I.1              Skład organizmów żywych

Strona 1              Skład chemiczny komórki

A              Pierwiastki niezbędne do życia

a               Cztery główne pierwiastki:

C              węgiel

H              wodór

O              tlen

N              azot

b              Inne ważne pierwiastki chemiczne (makroelementy):

Na              sód

Mg              magnez

P              fosfor

S              siarka

Cl              chlor

K              potas

Ca               wapń

c              Pierwiastki śladowe (mikroelementy):

F              fluor

Si              krzem

V              wanad

Cr              chrom

Mn              mangan

Fe              żelazo

Co              kobalt

Cu              miedź

Zn              cynk

As              arsen

Se              selen

Mo              molibden

Cd              kadm

Sn              cyna

I              jod

B              Udział procentowy poszczególnych pierwiastków w organizmie człowieka

Strona 2               Wiązania chemiczne

A               Wiązania kowalentne

a              metan

b              amoniak

c              woda

B              Wiązania wodorowe

a              cząsteczka wody

δ+              cząstkowy ładunek dodatni

δ-              cząstkowy ładunek ujemny

h              wiązania wodorowe pomiędzy cząsteczkami wody (relatywnie słabe)

Strona 3               Woda

A               Gęstość wody

liq              stan ciekły (woda), najwyższa gęstość w 4°C

sol              stan stały (lód)

B              Dysocjacja cząsteczek wody

a              dysocjacja wody (sytuacja faktyczna)

H2O (l)              woda (ciecz)

H3O+ (aq)              jon hydroniowy w roztworze wodnym

OH- (aq)              jon hydroksylowy (wodorotlenkowy) w roztworze wodnym

b              dysocjacja wody (zapis symboliczny, umowny)

H+              proton

C              Skala pH

AC              odczyn kwaśny

NEU              odczyn obojętny

BA              odczyn zasadowy

Strona 4              Cukry

A              Glukoza

B              Monosacharydy / cukry proste

C              Disacharydy / dwucukry

Strona 5              Cukry złożone (wielocukry)

A1              łańcuch złożony z α-glukoz połączonych wiązaniem glikozydowym 1-4 (powstaje powyginany wielocukier)

A2              skrobia  (amyloza)

B1              łańcuch złożony z β-glukoz połączonych wiązaniem 1-4 glikozydowym (powstaje prosty liniowy wielocukier)

B2              celuloza

B3              mikrofibryl celulozowy złożony z kilku czasteczek celulozy

h              wiązania wodorowe

C              rozgałęzione polimery złożone z α-glukozy: skrobia (amylopektyna) lub glikogen – wiązania 1-6 glikozydowe w rozgałęzieniach

Strona 6              Tłuszcze (lipidy)

A              Tłuszcze (trójglicerydy)

gl              glicerol

ac              kwas tłuszczowy

trg              trójgliceryd

B              Kwasy tłuszczowe

1              nasycony kwas tłuszczowy (kwas stearynowy)

2              jednonienasycony kwas tłuszczowy (kwas oleinowy)

3              wielonienasycony kwas tłuszczowy (kwas linolenowy)

Strona 7              Fosfolipidy

A              Budowa fosfolipidu

a              hydrofilowa “głowa” złożona z reszty glicerolu, reszty fosforanowej i choliny

b              “ogon” hydrofobowy złożony z reszty kwasu tłuszczowego

B              Micela

C              Mikrosfera

D              Dwuwarstwa fosfolipidowa

Strona 8              Polipeptydy

A              Aminokwasy i dwupeptydy

aa 1              aminokwas 1

R1              łańcuch boczny 1

aa 2              aminokwas 2

R2              łańcuch boczny 2

dp 1,2              dwupeptyd złożony z aminokwasów 1 i 2

B              Polimeryzacja

aa              aminokwas

...