dr Jarosław Gara- wykłady, ćwiczenia
mgr Marlena Grzelak-Klus- ćwiczenia
mgr Maria Jagiełło - ćwiczenia
Teoria wychowania. 15 godzin ćwiczeń.
Studia stacjonarne. Semestr letni 2008/2009
I. Wprowadzenie – program, lektury, wymagania. Poznanie grupy.
Pytania i pojęcia podstawowe. (1 godz.)
1. Psychologiczne ćwiczenia grupowe, MOP, PTP, ISE 1991.
II. Tożsamość badacza wychowania-podmiotowość badacza i badanego w procesie poznania.
(2 godz.)
1. R. Pachociński, Metody ilościowe i jakościowe w badaniach oświatowych, Edukacja 1997 nr 3, str. 36-53.
2. B. M. Figiel, D. Jankowska,, Inny jest światem badacza. W poszukiwaniu pewności, rozumienia, wiedzy i wiary, w: Prawo głosu i różnicy a podmiotowość, red. M. Nowicka-Kozioł, Wydaw. APS, Warszawa 2002.
3. Z. Kwieciński, B. Śliwerski, Pedagogika 2-podręcznik akademicki, PWN, Warszawa 2003, s. 14-50
4. B. Śliwerski, Współczesne teorie i nurty wychowania, Kraków 1998, r. Badania (meta)porównawcze współczesnych teorii wychowania, s.9-44.
5. L. Stevenson, Czy badania naukowe są obojętne na wartości? w: Nauka a wartości, Znak 6/1992, s.24-34.
6. T. Hejnicka-Bezwińska, Edukacja – kształcenie-pedagogika, Kraków 1995,str. 11-32 lub: Z. Melosik, T. Szkudlarek, Kultura, tożsamość i edukacja – migotanie znaczeń, Kraków 1998, s. 19-33.
7. M. Nowak, Podstawy pedagogiki otwartej, Lublin 1999, roz. 3, str. 179-229.
8. Jan Paweł II, Encyklika Fides et ratio, o relacjach między wiarą a rozumem, Pallotinum 1998.
9. Zb. Kwieciński (red.) Socjologia wychowania, t. XIII, Toruń 1997
A) M. Hammersley, O nauczycielu jako badaczu, s. 49-76;
B) N.K. Denzin, Y.S .Lincoln, Wkraczanie na pole badań jakościowych,s.4-48.
10. H. Komorowska, Metody ilościowe a metody jakościowe w badaniach edukacyjnych, Edukacja 3/1989.
11. S. Kamiński, Nauka i metoda, str.183-200.
12. A. Wyka, Badacz społeczny wobec doświadczenia, IFiS PAN 1993, cz. II, rozd. 2, Badacz jako narzędzie (Zarys problematyki podmiotowości badacza) s.77-139.
13. K. Ablewicz, Pedagog kultury jako badacz i uczestnik rzeczywistości kulturowej, s.5-14, w: Edukacja 3/1999.
14. H. G Gadamer, Prawda i metoda, Kraków 1993, roz. Język jako doświadczanie świata.
15. T. Pilch, Zasady badań pedagogicznych, Żak 1995, roz.4, str.54-75.
III. Podstawowe problemy współczesnej teorii wychowania. W poszukiwaniu
kategorii oddających kształt współczesnej problematyki pedagogicznej. (2godz.)
1. J. Górniewicz, Teoria wychowania, Toruń-Olsztyn 1996, str. 39-56.
2. J. Rutkowiak, Odmiany myślenia o edukacji, Impuls, Kraków 1995, cz. I, str.11-52.
3. Z. Kwieciński, Tropy – ślady – próby, Poznań – Olsztyn 2000, r. Zmienić kształcenie nauczycieli, s. 266-291 + r. 30 grzechów w kształceniu nauczycieli, s. 293-303
4. Z. Kwieciński, Edukacja wobec wyzwań demokracji. W: Materiały przedzjazdowe II Ogólnopolski Zjazd pedagogiczny „Demokracja a wychowania, Toruń 1995, s. 5 – 13.
5. R. Rorty, Edukacja i wyzwanie ponowoczesności, w: Spory o edukację, /red./ Z. Kwieciński, L. Witkowski, Warszawa 1993.
IV. Wychowanie - odkrywaniem,. budzeniem, tworzeniem wartości w człowieku i
świecie? Zagadnienia aksjologiczne w teorii wychowania. Pedagogika wobec
dylematów moralnych. (2 godz)
1. I. Wojnar, Humanistyczne intencje edukacji, Warszawa 2000, s. 15-41.
2. M. Nowak, Podstawy pedagogiki otwartej, Lublin 1999,rozd: Podstawowe kategorie aksjologiczne w wychowaniu i pedagogice, str. 391-394; 418-425.
3. H. Kopiec, Teoria wychowania, cz. II, str.39-55.
4. M. A. Krąpiec, Prawda – Dobro – Piękno, wartości humanistyczne, w: Alternatywna pedagogika humanistyczna, Jabłonna 29 XI-1XII 1984.
5. W. Cichoń, Wartości-człowiek-wychowanie,Kraków,1996,roz.: Filozofia człowieka i wychowania,str.163-171.
6. J. Tischner, Myślenie według wartości, rozdział: Myślenie według wartości.
7. S. Ruciński, Wychowanie jako wprowadzanie w życie wartościowe, 1998, roz.: Wychowanie człowieka,str.165-188.
8. K. Starczewska, Wartości podstawowe, Etyka 16/1978.
9. M. Nowicka-Kozioł, Prawo głosu i różnicy a podmiotowość, Wydawnictwo APS, Warszawa 2002r., tekst: M. Nowickiej- Kozioł s.9-16.
10. R. Leppert, Etyka czy moralność? Pedagogika wobec dylematów ponowoczesności str. 231-242 w: Pedagogika ogólna. Problemy aksjologiczne, /red./ T. Kukołowicz, M. Nowak, Lublin 1997.
11. . M. Szymański, Młodzież wobec wartości, Warszawa 1998.
12. video- rozmowa z Zygmuntem Baumanem.
V. Podmiotowość a przedmiotowość, techniczność. Podmiotowość i podmiot w
tradycji humanistycznej i interpretacjach współczesnych. (2 godz.)
1. M. Nowicka-Kozioł, Idee podmiotowości wychowanka, w: Opieka, Wychowanie, Terapia 4/1992.
2. Z. Bauman, Etyka ponowoczesna, PWN 1996, wprowadzenie + roz. 2, str. 33-66.
3. L. Witkowski, Podmiot jako humanistyczne wyzwanie dla pedagogiki (przeciw skrajnym podmiotowcom) w: J. Rutkowiak /red./ Odmiany myślenia o edukacji, Impuls, Kraków 1995, str.141-154.
4. Podmiotowość: możliwość, rzeczywistość, konieczność, /red./ P. Buczkowski, R. Cichocki, Poznań 1989, rozdziały: P. Sztompka, Socjologiczna teoria podmiotowości,str.11-28 i J. Reykowski, Podmiotowość- szkic problematyki, str.199-212.
5. M. Kofta, Orientacja podmiotowa – zarys modelu, w: A. Gurycka /red./ Podmiotowość w doświadczeniach wychowawczych dzieci i młodzieży, UW Warszawa 1989.
6. M. Buber, artykuły w : Znak 166/1968, 3/1977, 7/1980, 6/1981, Więź 5/1980.
7. M. Buber, Problem człowieka, Warszawa 1993.
8. A. Reanut, Era jednostki. Przyczynek do historii podmiotowości., Ossolineum 2001.
9. Ch. Taylor, Źródła podmiotowości. Narodziny tożsamości nowoczesnej, PWN 2001.
VI. Ku realizacji idei dialogu edukacyjnego. Wychowanie jako dialog i spotkanie.
Dialog w praktyce pedagogicznej. (2 godz.)
1. J. Rutkowiak, O dialogu edukacyjnym: rusztowanie kategorialne, w: Źródła do dziejów wychowania i myśli pedagogicznej, T. III, ks. 2., red. S. Wołoszyn, Kielce 1998, s. 614-630.
2. T. Gadacz, Wychowanie jako spotkanie osób, w: Pedagogika dialogu. Dialog warunkiem rozwoju osobowego i społecznego, red. E. Dąbrowa, D. Jankowska, APS, Warszawa 2008, s. 20-25.
3. A. Folkierska, Dialog i wychowanie, w: Kwartalnik Pedagogiczny 1/1986.
4. J. Rutkowiak, /red./ Pytanie ,dialog, wychowanie PWN 1992.
5. J. Bińczycka, Studenckie spotkania z wartościami, Ruch Pedagogiczny 5/1985.
6. T. Gordon, Wychowanie bez porażek, PAX 1991, str.184-246 lub Wychowanie bez porażek w praktyce, Wychowanie bez porażek w szkole.
7. S. Wołoszyn /red./ , Źródła do dziejów wychowania... ,Kielce 1998, T. III, ks. 2, rozdział: Ruch społeczny „wychowania bez porażek” Thomasa Gordona.
8. J. Bukowski, Zarys filozofii spotkania, Znak 1987,str.143-238
9. J. Gara, Hermeneutyka pedagogii ujętej jako „pedagogika dialogu”, w: W akademickiej przestrzeni dialogu. Głos nauczycieli akademickich, red. D. Jankowska, Wydawnictwo ITE PIB, Warszawa - Radom 2007.
10. J. Gara, Pedagogiczne implikacje filozofii dialogu, WAM, Kraków 2008.
11. J. Gara, Pedagogiczne konteksty tez filozofii dialogu, „Człowiek – Niepełnosprawność – Społeczeństwo” 2006 nr 1 (3).
12. J. Gara, Pedagogiczny model dialogicznych aktów wychowania, „Kwartalnik Pedagogiczny” 2007 nr. 1.
VII. Polityczność a upolitycznienie. Społeczny kontekst szkoły jako instytucji
represyjnej. Formy strukturalnej i funkcjonalnej przemocy. (2 godz)
1. Z. Kwieciński, Socjopatologia edukacji, PAN 1992, roz. Ukryta przemoc jako podstawa racjonalności szkoły, str.119-142.
2. B.Śliwerski, Jak zmieniać szkołę? Kraków 1998, str.209-255.
3. J. Gara, Fenomenologiczne ustrukturyzowanie problemu agresji jako koincydencji podmiotu, aktu i przedmiotu, w: Agresja w szkole. Próby rozwiązania problemu", red. A. Rejzner , Wyd. WSP TWP, Warszawa, 2007, s. 27-33.
4. R. Łukaszewicz, Alternatywy w kształceniu: szanse i ograniczenia, w:
T. Jaworska, R. Leppert, Wprowadzenie do pedagogiki, Kraków 1998.
5. S. Wołoszyn, Źródła do dziejów wychowania., T.III,ks.1, tekst: B.Russel’a..
6. M. Karkowska, W.Czarnecka, Przemoc w szkole, IMPULS 1995.
7. Z. Bauman, Ciało i przemoc w obliczu ponowoczesności, Toruń 1995, roz.2, str. 33-66.
VIII. Podsumowanie ćwiczeń. (2 godz.)
Wymagania:
1. Znajomość lektury obowiązkowej, obecność i aktywny udział w ćwiczeniach.
2. Egzamin – tematyka wykładów i ćwiczeń.
3
APSik89