CB-RADIO.PDF
(
382 KB
)
Pobierz
29774879 UNPDF
Odbiornik
CB
na
bazie
ki tu
AVT
−
2347
Do czego to służy?
Po pojawieniu się kitu AVT−2347 umożliwia−
jącego zrealizowanie jednopasmowego
odbiornika AM, redakcja EdW, a także autor
otrzymali wiele listów sugerujących, aby
pójść dalej i opisać możliwości rozbudowy
układu, który usatysfakcjonowałby szersze
grono Czytelników. Początkowo chodziło
głównie o strojenie urządzenia, czyli możli−
wość odbioru wielu stacji pracujących w pa−
śmie 11m, a nie tylko jednego kanału, na
który był przewidziany opisany odbiornik.
Kit ten z założenia był uproszczony do nie−
zbędnego minimum, bo − prawdę mówiąc −
była to część składowa jednopasmowego ra−
diotelefonu (po dodaniu drugiej płytki
nadawczej, kolejnego kitu AVT−2406, uzy−
skiwało się bardzo proste urządzenie nadaw−
czo − odbiorcze CB/AM).
Warto przypomnieć, że CB radio jest
środkiem wzajemnego komunikowania się
w paśmie 27MHz. W Polsce oficjalnie jest
dopuszczone do eksploatacji przez użytkow−
ników CB pasmo 26,960−27,405MHz,
podzielone na 40 kanałów z odstępem co
10kHz (tak zwana podstawowa „czterdziest−
ka”) z modulacją AM, FM i SSB.
Ponieważ coraz więcej czytelników suge−
rowało kolejne modernizacje układu, wraca−
my do tematu i przedstawiamy schemat
odbiornika uzupełnionego o układy najczę−
ściej poszukiwane w listach:
− generator przestrajany,
− przedwzmacniacz w.cz.,
− układ blokady szumu.
Już na początku należy jednak wyjaśnić,
że choć w kraju 90% urządzeń CB jest przy−
stosowanych do pracy emisją AM, to odbiór
słabych sygnałów z tą modulacją z reguły
jest utrudniony ze względu na właściwości
pasma obywatelskiego (zakłócenia od silni−
ków iskrowych i sprzętu RTV, czy blisko zlo−
kalizowanych stacji CB, nie mówiąc o za−
kłóceniach wywoływanych przez stojący na
biurku komputer). Ponadto odbiór sygnałów
za pomocą opisywanego odbiornika z inną
modulacją niż AM jest siłą rzeczy utrudnio−
ny, a właściwie niemożliwy (choć teoretycz−
nie na zboczu krzywej rezonansowej można
odbierać dostatecznie czytelne sygnały FM).
tranzystora jest włączony filtr F2 (również ze−
strojony na częstotliwość środkową pasma
CB). Z uzwojenia wtórnego tego filtru sygnał
jest podany na wejście odbiornika CB.
Jako filtry F1 i F2 wykorzystano dwa ob−
wody 7x7 typu 217, które, mimo że są przy−
gotowane do pracy w układach pośredniej
częstotliwości 10,7MHz, mogą również pra−
cować na wyższych zakresach. Przestrojenie
obwodów osiągnięto dzięki kondensatorom
C1 i C4 dobranym w taki sposób, aby z głów−
ną indukcyjnością filtru wytworzyć rezonans
w pasmie 27MHz.
Przedwzmacniacz charakteryzuje się
wzmocnieniem napięciowym 20dB, a jego
pasmo przenoszenia zawiera się w zakresie
26...28MHz.
Jak to działa
Schemat blokowy przestrajanego odbiornika
CB/AM jest pokazany na
rysunku 1
, zaś na
rysunku 2
cały schemat ideowy urządzenia.
Układ jest przystosowany do odbioru rozsze−
rzonego zakresu CB, a konkretnie
26...28MHz. W skład odbiornika, oprócz
wspomnianego serca − kitu AVT−2347, wcho−
dzą trzy dodatkowe bloki (generator przestra−
jany, przedwzmacniacz w.cz., układ blokady
szumu) opisane poniżej w kolejności prze−
biegu sygnału.
Rys. 1 Schemat blokowy
B) Właściwy
odbiornik CB
(kit AVT−2395)
Sercem urządzenia jest kla−
syczna superheterodyna
z pojedynczą przemianą
częstotliwości, w której za−
stosowano tylko dwa popu−
larne układy scalone.
Sygnał z przedwzmac−
niacza antenowego, odfil−
trowany w filtrze F1 zestrojonym na 27MHz,
jest skierowany na wewnętrzny wzmacniacz
w.cz. układu scalonego US1 TCA440
(UL1203). Wzmocnienie stopnia wejściowe−
go tego układu wynosi około 35dB. O czę−
stotliwości odbieranego kanału decyduje
wartość częstotliwości sygnału generatora
dołączonego do wyprowadzenia 4 US1.
Sygnał z wyjścia mieszacza 455kHz
(f p.cz.) jest następnie podany − przez obwód
rezonansowy F3 − na podwójny obwód selek−
cyjny, zestawiony z trójkońcówkowych fil−
trów ceramicznych 455kHz. Szerokość prze−
noszenia takiego filtru wynosi około 10kHz.
Z wyjścia filtru sygnał 455kHz jest wzmacnia−
ny w wewnętrznym wzmacniaczu p.cz. ukła−
du scalonego. Sygnał z wyjścia wzmacniacza
p.cz. (F4) podlega demodulacji amplitudy za
A) Przedwzmacniacz
antenowy CB (AVT−2122)
Sygnał z anteny trafia na filtr wejściowy pro−
stego przedwzmacniacza antenowego włą−
czonego na wejściu odbiornika.
Zastosowanie przedwzmacniacza w.cz.
często daje radykalną poprawę czułości
odbiornika (umożliwia odbiór bardzo odle−
głych stacji, tzw. DX).
Z uzwojenia głównego filtru F1 odfiltro−
wany sygnał jest kierowany na bramkę pierw−
szą tranzystora polowego MOSFET T1 −
BF966. Bramka druga jest spolaryzowana na−
pięciem wytworzonym przez dzielnik rezysto−
rowy R2 R3. Rezystor R1 służy do stabilizacji
punktu pracy tranzystora oraz stanowi ograni−
czenie prądowe źródła. W obwodzie drenu
52
Lipiec 2002
Elektronika dla Wszystkich
Rys. 2 Schemat ideowy odbiornika
Podczas odbioru silnego sygnału kore−
spondenta następuje wysterowanie pierw−
szego tranzystora i w konsekwencji otwar−
cie drogi dla sygnału m.cz. (odłączenie
blokady).
Próg zadziałania blokady jest regulowany
przy pomocą potencjometru.
Montaż i uruchomienie
Cały układ odbiornika można zmontować na
czterech płytkach drukowanych (dwie są do−
stępne w sieci handlowej AVT) −
Rys. 3
.
Rozmieszczenie elementów jest pokazane
na oryginalnych płytkach AVT−2122 (EdW
11/96) i AVT−2395 (4/99). Rysunek płytki
montażowej generatora był zamieszczony
w EdW 2/99. Pozostaje jedynie wykorzystać
pośrednictwem germanowej diody D1. Napię−
cie stałe z tego detektora jest podawane z po−
wrotem na wyprowadzenie 9 układu scalone−
go celem automatycznej regulacji wzmocnie−
nia (im wyższe napięcie stałe, tym mniejsze
wzmocnienie toru p.cz.).
Sygnał małej częstotliwości (po odfiltro−
waniu przez R8 C20) jest podany przez po−
tencjometr siły głosu R10 na wzmacniacz
małej częstotliwości US2 (popularny układ
LM386), a następne na głośnik.
D) Generator w.cz.
W literaturze można znaleźć wiele opisów
wykonania generatorów w.cz. pracujących
w zakresie CB. Najczęściej są one budowane
na tranzystorach bipolarnych, FET−ach czy
MOSFET−ach (ze względu na większe stabil−
ności częstotliwości), a ostatnio coraz czę−
ściej na układach scalonych. Godnym pole−
cenia jest tutaj układ Motoroli MC12148,
o wyprowadzeniach przystosowanych do
SMD (8−pin SOIC). Jego parametry są bar−
dzo zachęcające: zasilanie − 5V/20mA, ma−
ksymalna częstotliwość pracy do 1GHz, duża
stabilność.
Nic nie stoi więc na przeszkodzie, aby
układ ten zastosować jako generator w.cz.
(VFO) w naszym odbiorniku.
Układ może być również wykorzystany
jako stabilny generator w.cz. do innych
konstrukcji. Strojenie generatora można
przeprowadzić za pomocą kondensatora po−
wietrznego (np. agregatu z radioodbiorni−
ka). W naszym przypadku równie skutecz−
nym, a przy tym tańszym rozwiązaniem,
jest strojenie napięciowe za pomocą poten−
cjometru dołączonego do diody pojemno−
ściowej. Można także użyć strojenia za po−
mocą kondensatora jako zgrubne, zaś po−
tencjometrem − dokładne (w okolicy po−
trzebnej wartości, jak w przypadku precy−
zera czy RIT−a).
C) Układ blokady szumu
(SQUELCH)
Układy blokady szumu, służące do niwelacji
charakterystycznego szumu pasmowego wy−
stępującego przy braku sygnału korespon−
denta, działają na bardzo różnych zasadach.
Z reguły są realizowane w układach małej
częstotliwości, z tym że do wytworzenia sy−
gnału o odpowiednim poziomie reagującym
na szum wykorzystuje się najczęściej sygna−
ły pośredniej częstotliwości.
W naszym układzie, znajdującym się
w dolnej części schematu, wykorzystano dwa
popularne tranzystory BC547. Pierwszy z nich
pracuje w układzie wzmacniacza prądu stałe−
go o regulowanym poziomie zadziałania, zaś
drugi jest kluczem załączającym kondensator.
Działanie układu jest proste. Część sygna−
łu p.cz. podlega detekcji w podwajaczu na−
pięcia na diodach germanowych. Przy braku
sygnału odbieranego złącze B−E drugiego
tranzystora jest polaryzowane przepustowo,
powodując blokowanie do masy sygnału
m.cz. Efektem tego stanu jest blokada szumu
w głośniku.
Rys. 3 Rozmieszczenie elementów
w obudowie
Rys. 4 Antena YAGI/CB
Elektronika dla Wszystkich
Lipiec 2002
53
odcinek płytki uniwersalnej do zmontowania
układu blokady szumu.
Montaż urządzenia nie powinien nastrę−
czyć większych problemów z uwagi na moż−
liwość zastosowania gotowych obwodów
7x7, bez konieczności przewijania cewek.
Na początek należy zmierzyć częstotliwość
sygnału wyjściowego przestrajanego generato−
ra i tak ją skorygować, aby uzyskać w dwóch
skrajnych pozycjach potencjometru sygnał
o częstotliwości 26 i 28MHz, powiększony
lub pomniejszony o wartość p.cz. 455kHz.
Dalsze uruchomienie zmontowanego
układu wg schematu też jest proste i sprowa−
dza się do ustawienia rdzeni w filtrach na naj−
silniejszy odbierany sygnał CB.
Choć jako antenę można zastosować odci−
nek przewodu izolowanego o długości około
1m lub antenę teleskopową od starego radio−
odbiornika, to najlepsze wyniki osiągnie się
przy zastosowaniu anteny zewnętrznej, zasi−
lanej kablem koncentrycznym (
Rys. 4,5
).
Jeżeli układ będzie działał prawidłowo, to
całe urządzenie koniecznie należy zamonto−
wać do metalowej obudowy wyposażonej
w gniazda oraz potencjometry. Warto także
Rys. 5 Antena GP/CB
uzupełnić odbiornik o programowaną skalę
częstotliwości z wyświetlaczem LED lub
LCD.
Andrzej Janeczek
54
Lipiec 2002
Elektronika dla Wszystkich
Plik z chomika:
winbond1
Inne pliki z tego folderu:
Sony-STRV828-rec-sm.pdf
(9088 KB)
sony-str-de215.pdf
(3263 KB)
sony-str-de-205-rec-service-manual.pdf
(13026 KB)
Sony-CDP68-cd-sm.pdf
(13340 KB)
Sony+TA-F511.pdf
(4259 KB)
Inne foldery tego chomika:
Pliki dostępne do 01.06.2025
Dokumenty
Galeria
Prywatne
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin