cwiczenia02.pdf
(
91 KB
)
Pobierz
2456067 UNPDF
Główne nurty w literaturze światowej i polskiej XX wieku.
Ćwiczenia nr 2
EKSPRESJONIZM W NIEMCZECH
EKSPRESJONIZM
– (niem.
Expressionismus
, od łac. Expressio-wyrażenie), prąd artystyczny
inicijujący przewrót awangardowy w sztuce europejskiej, który kształtował
się i rozwijał przede wszystkim w kulturze niemieckiej pierwszych dwóch
dziesięcioleci XX w. oraz przenikał w tym czasie do literatur narodowych
innych krajów (zwłaszcza środkowo i południowo europejskich oraz
skandynawskich), aby tam odegrać istotną rolę katalizatora nowatorstwa i
nowoczesności.
W zdecydowanie antytradycjonalistycznych nastawieniach awangardy
stanowił w literaturze swoisty pomost między kierunkami przełomu stuleci
(naturalizm, modernizm, dekadentyzm, neoromantyzm) a tendencjami
radykalnej rewolucjonizującymi sztukę XX wieku (dadaizm, futuryzm).
Wojna i rewolucja listopadowa wpłynęły na sztukę ekspresjonistyczną. Światopogląd wpływał na
kształt sztuki ekspresjonizmu. Na początku do worka nazwanego „ekspresjonizm” wrzucali
wszystko co nie było ekspresjonizmem. Termin „ekspresjonizm” na początku był nazwą bardzo
obszerną, nieostrą.
Kalendarium:
1901 r. - Herre (wystawa, malarstwo)
1905 r. - kształtowanie impresjonizmu i ekspresjonizmu
1911 r. - Miller „aktywizm”
1925 r. - „Nowa rzeczowość”, Polska autentyzm – literatura faktu.
Korzenie ekspresjonizmu są typowo niemieckie, ponieważ gotyk był niemiecki. Ekspresjoniści
powstali w opozycji do impresjonistów, którzy chcieli uchwycić jedną chwilę.
Ekspresjonizm to kierunek stworzony przez generację urodzonych pomiędzy 1875 -1895 r. Rozkwit
przypadał na I 30 lecie XX wieku w Niemczech.
Za prekursorów uważa się:
Van Gogha, Munche, Gaugino.
Nazwę ekspresjonizm utwierdzili krytycy
ex post,
ok. 1918 r. (w Niemczech)
Termin ten zaczął pojawiać się w Niemczech od około 1911 roku. W odniesieniu do literatury
terminem tym po raz pierwszy posłużyli się w 1911 r., w lipcu K. Miller (1885-1972) i w grudniu
E. Barlach (1870-1938)
GRUPY:
I.
Die Brücke –
O. Müller; Inspiracji szukali w grafice późnogotyckiej, średniowiecznej sztuce
drzeworytniczej; twórczości prymitywnej; rzeźbie murzyńskiej i dziełach:
Muncha, Gauguira, Van Gogha, Roualta. W skład grupy wchodzili:
Kirchner
(Pisanie na śniegu, Dziewczyna z japońską parasolką); Heckel (Przejrzysty
dzień, Leżąca kobieta); Schmidt-Rottluff, Bleyl, Nold (Pokłon trzech króli,
Maria Egipcjanka); Pechstein; Müller (Dwie kobiety wśród trzcin).
Założycielem grupy był E. Kirchner w 1905 r. Grupa rozpadła się w 1913 r.
Przepisała Dominika Grupa V
II.
Der Blau Reiter –
(błękitny jeździec), grupa założona w 1911 roku w Monachium przez
Kandinsky'ego (
Senna improwizacja
). Do grupy należeli m.in.: Münter, Marc
(
Walczące formy
), Kubin, Mocker (
Pani w srebrnym żakiecie
). Ich dzieła
charakteryzowały: abstrakcyjność, bezprzedmiotowość i koloryzm. Stawiali
na nieskażoną pierwotność. Grupa rozpadła się w 1914 r.
III.
Grupa założona przez KLEE
–
Cechą tej grupy była improwizacja psychiczna. Nerwowe
ruchy pędzlami. KLEE – (
Fen w ogrodzie Marca
).
Czasopisma
Die Aktion
–
Sztuka i literatura jako instrumenty oddziaływania na świat i człowieka, forum dla
literatury radykalnej i społecznie zrewoltowanej; pacyfizm, antymilitaryzm, krytyka
instytucji państwa, niszczących człowieka wytworów kapitalizmu.
Der Sturm
-
Na pierwszy plan wysunęło zagadnienia stricte artystyczne i estetyczne, dotyczące
warsztatu, techniki i środków wyrazu, egzemplifikowane głównie przykładami ze
sztuk plastycznych, bo tu malarstwo służyło literaturze jako interpretacyjny układ
odniesień.
Historycy ekspresjonizmu różnicują jeszcze jego estetyczne universum.
Teorie niemieckiego ekspresjonizmu:
1. Kandinsky (Rosjanin) – Przeciwstawił treść formie
Dla ekspresjonizmu szczytem sztuki był abstrakcjonizm. Począwszy od naturalizmu przez
realizm aż do abstrakcji.
Realizm -> naturalizm-> abstrakcjonizm (czysta sztuka – czysta forma Witkacego)
Absurd – wyszukiwanie opozycji, po to, by potem je łączyć.
Realizm – to nie kopiowanie natury, ale przedstawienie jej w sposób nieładny, prymitywny>
Prawdziwa sztuka wyrasta z trzech konieczności:
- wyrażenia siebie
- wyrażenia epoki
- wyrażenia samej sztuki
2. Wilhelm Warringer – doszukiwał podstaw ekspresjonizmu w gotyku. Nazwał
ekspresjonistów „syntetykami”, ale to się nie przyjęło. Widział w tym kierunku potrzebę
metafizyki, abstrakcję. Chciał, aby ekspresjonizm był syntezą wszystkich kierunków.
3. H. Wölffin – przedstawiciel koncepcji opartej na opozycjach. Mówił o podstawowych
pojęciach historii sztuki:
Przepisała Dominika Grupa V
język literatury
(forma) (treść)
Linearyzm
malarskość
Płaszczyzna
- głębia
Forma zamknięta
Forma otwarta
Wielość
- jedność
jasność
-ciemność
–
mimesis
–
phantasia – zostanie odrzucona przez formistów -> autentyzm
–
ekspresjonizm-nadrealiści
Skoro nie mimesis i phantasia, to dynamizm (użycie symboli, symbolizujących ruch)
Symbole ruchu: dynamo, akumulator, telegraf
Dla nas uporządkowanie nieograniczoności zdarzeń, wg kilku celów jest sprawą intelektualnej
potrzeby.
Przepisała Dominika Grupa V
Plik z chomika:
AnnLea
Inne pliki z tego folderu:
GATUNKI DZIENNIKARSKIE 2 druk(2).doc
(69 KB)
Futuryzm-ogólnie(2).doc
(58 KB)
Futuryzm__(2).doc
(29 KB)
FUTURYZM WŁOSKI(2).doc
(45 KB)
FUTURYZM POLSKI(2).doc
(69 KB)
Inne foldery tego chomika:
Analiza dzieł sztuki
Białostocki
Filmy
historia architektury i sztuki
Historia sztuki
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin