Kontrreformacja (reforma katolicka) - nurt odnowy Kościoła katolickiego w reakcji na wystąpienie protestantyzmu.
Prąd religijny powstały w Kościele katolickim, będący próbą zahamowania szerzącej się reformacji i sposobem odnowy Kościoła. Kontrreformacja, której rozwój przypada głównie na wiek XVII, została zapoczątkowana zwołanym w 1545 roku soborem trydenckim, na którym uchwalono dekrety potępiające innowierców i ustalono strategię działania Kościoła. Kościół uformował sie jako polityczna instytucja, znacząco wzmocnił swoją, zachwianą przez reformację, pozycję, a jego autorytet wywarł duży wpływ na charakter kultury baroku.
Przyczyny
Nurt odnowy w kościele widoczny był już pod koniec XV wieku w Hiszpanii gdy kardynał Franciszek Jiménez de Cisneros (1436-1517) rozpoczął reformę kościoła hiszpańskiego (wspieraną zresztą przez monarchię). Sobór Laterański V (1511-1517) postanowił uwolnić kościół katolicki od trapiących go nadużyć, jednak ojcom soborowym zabrakło niezbędnej determinacji a reformy były połowiczne. W tym kontekście wystąpienie Marcina Lutra w 1517 można traktować jako swoisty "wypadek przy pracy". Często już tak było w historii, że gdy jakaś instytucja zapoczątkowywała swoją reformę, z czasem traciła kontrolę nad biegiem wydarzeń (vide przypadek Ludwika XVI i Gorbaczowa).
Powstały nowe zakony, takie jak: teatyni założeni przez św. Kajetana (1480-1547) i przez Jana Piotra Caraffę, późniejszego papieża Pawła IV (1476-1559), kapucyni założeni przez Matteo Serafini da Bascio (1495-1552). W 1534 św. Ignacy Loyola (1491-1556) założył zakon jezuitów, osobiście podległe papieżowi zgromadzenie, którego celem była czynna walka z poglądami protestantów i odzyskanie dla katolicyzmu ziem angielskich, niemieckich, austriackich i polskich.
Kościół katolicki osłabiony w Europie, znalazł nowe tereny ekspansji w koloniach zamorskich - na ten okres datuje się powstanie nowych ośrodków misyjnych w obu Amerykach, Afryce i Azji. Jednym z największych misjonarzy świata był wówczas jezuita Franciszek Ksawery (1506-1562).
Kościół wydał wtedy cały zastęp ludzi oddanych bez reszty misji ratowania kościoła katolickiego. Należeli do nich Św. Filip Neri (1515-1595), św. Karol Boromeusz (1538-1584), św. Franciszek Salezy (1567-1622).
Sobór trydencki (1545-1563), zajął się zdefiniowaniem prawd dogmatycznych negowanych przez protestantów, a następnie przebudową kościelnych struktur administracyjnych. Zreformował także liturgię. W 1570 zatwierdzono mszał rzymski (Ryt trydencki).Po zakończeniu soboru wydano nowy katechizm, który obowiązywał do 1990r.
Reformacja – ruch religijny i społeczny w XVI wieku mający na celu odnowę chrześcijaństwa. Był on reakcją na zjawiska, które miały miejsce w Kościele katolickim – w hierarchii kościelnej i w papiestwie. Podwaliny pod wystąpienie Marcina Lutra położyła działalność Jana Husa na początku XV wieku – ruch husycki (husyci) odegrał ważną rolę w rozwoju reformacji.
W wyniku reformacji wyłoniły się nowe odłamy chrześcijaństwa:
· luteranizm – 1517, jego twórcą był Marcin Luter, zaś podstawą Pismo Święte (dozwolona własna interpretacja), dwa sakramenty (komunia, chrzest), głośne czytanie Biblii, śpiewanie psalmów, Kościół instytucją tanią, liturgia w języku narodowym, komunia pod dwiema postaciami (chleb i wino). Zanegował nieomylność papieża, sakrament spowiedzi oraz płatne odpusty (co przysporzyło mu wielu potężnych przeciwników w postaci np. Inkwizycji). Zniósł również celibat, który w Kościele Katolickim przestał być przestrzegany (większość księży prowadziła dość rozpustne życie i posiadała wielu nieślubnych potomków).
· anglikanizm – 1534, jego twórcą był Henryk VIII, na skutek buntu przeciw papieżowi, który odmówił udzielenia rozwodu z Katarzyną Aragońską. Henryk VIII rozwiązał zakony, znacjonalizował dobra kościelne, zniósł przymusowy celibat duchownych. Wprowadził liturgię w języku angielskim oraz komunię pod dwiema postaciami.
· kalwinizm – 1536, jego twórcą był Jan Kalwin, u jego podstaw leżało przekonanie, że Bóg jednych obdarza łaską konieczną do zbawienia, drugich nie (teoria predestynacji). Proste, cnotliwe życie, powodzenie w życiu doczesnym, powaga, rezygnacja z przyjemności oddalających od Boga miały zapewnić zbawienie. Gmina kalwińska miała charakter demokratyczny (seniorzy, pastorzy).
1 października 2007r.
Agata Mrozińska-Juszczakiewicz
ul. Jagiellońska 33/78
10-273 Olsztyn
Dyrektor
XII Liceum Ogólnokształcącego
Akademickiegoul. Bałtycka 410-136 Olsztyntel. 089 5276431
Zwracam się z upejmną prośbą o zwolnienie mojej córki, Aleksandry Juszczakiewicz z lekcji religii. Treści przekazywana na tych zajęciach są zniezgodne z jej poglądami religijnymi. Tym samym proszę o skierowanie jej na zajęcia z etyki.
Z góry dziękuje za pozytywne rozpatrzenie mojej prośby.
Z poważaniem,
Szanowna Pani
Krystyna Bem
Uprzejmię proszę o usprawiedliwienie nieobecności mojej córki Aleksandry Juszczakiewicz na zajęciach szkolnych w dniach 22.09 – 01.10.07r. Nieobecność była spowodowana chorobą i związanym z nią leczniem. Z góry dziękuje za pozytywne rozpatrzenie mojej prośby.
Mirial