OPIS DOŚWIADCZENIA LOSOWEGO, ZMIENNA LOSOWA I JEJ CHARAKTERYSTYKI
ROZKŁADY TYPU DYSKRETNEGO
Zagadnienia na ćwiczenia:
- pojęcie przestrzeni probabilistycznej
- definicja zmiennej losowej
- rozkład zmiennej losowej, funkcja prawdopodobieństwa, dystrybuanta
- charakterystyki zmiennej losowej (wartość oczekiwana, wariancja, odchylenie standardowe, mediana, kwantyle)
- rodzaje zmiennych losowych: typu skokowego, typu ciągłego
- rozkłady typu skokowego: rozkład zerojedynkowy, dwumianowy, Poissona, hipergeometryczny
Literatura:
Zadania: Krysicki i inni, "Rachunek prawdopodobieństwa i statystyka matematyczna w zadaniach. Część I. Rachunek prawdopodobieństwa", str. 7, 16-18, 48-55, 66-72, 81-84, 85-94, 110-113
(Ciekawsze zadania: 2.64-2.66, 2.75-2.82. Za rozwiązania każdego z nich przyznaję 2%)
Teoria :Koronacki, Mielniczuk "Statystyka", str. 61-79, 92-111
Zad.1. Narysować dowolną funkcję spełniającą pierwsze trzy własności dystrybuanty.
Zad.2. Niech zmienna losowa X oznacza dzienną liczbę ataków na pewną sieć korporacyjną. Zbiór wartości zmiennej losowej X to {0,1,2,3}, natomiast odpowiadające im prawdopodobieństwa wynoszą {0,1; 0,2; 0,6; c}.
a) Wyznaczyć stałą c, tak aby uzyskać właściwy rozkład prawdopodobieństwa zmiennej losowej X.
b) Przedstawić funkcję rozkładu prawdopodobieństwa w postaci tabeli oraz wykresu.
c) Wyznaczyć dystrybuantę X w postaci tabeli oraz ją narysować.
d) Obliczyć prawdopodobieństwo korzystając z funkcji prawdopodobieństwa, z dystrybuanty w postaci tabeli oraz wykresu.
e) Obliczyć prawdopodobieństwo korzystając z dystrybuanty. Zaznaczyć to prawdopodobieństwo na wykresie dystrybuanty.
Zad.3. Wyznaczyć oraz narysować funkcję prawdopodobieństwa zmiennej losowej X, jeżeli jej dystrybuanta (również ją narysować) ma następującą postać:
x
(; -2>
(-2;3>
(3;5>
(5; )
F(x)
0
0,4
0,5
1
Zad.4. Niech będzie dana dyskretna zmienna losowa X o funkcji prawdopodobieństwa:
-2
2
4
5
0,3
0,1
Dla zmiennej losowej X oraz Y=3X+2 wyznaczyć wartość oczekiwaną, wariancję oraz odchylenie standardowe. W przypadku zmiennej losowej Y zaprezentować oraz skorzystać z własności wartości oczekiwanej i wariancji.
Zad. 5.
Aktuariusz na podstawie swoich badań ustalił, że rozkład prawdopodobieństwa liczby wypadków powstających w ciągu dnia roboczego jest następujący:
Liczba wypadków
3
Prawdopodobieństwo wystąpienia danej liczby wypadków
0,02
0,18
0,28
0,25
0,20
0,07
a) Określ zmienną losową X
b) Wykreśl funkcje rozkładu prawdopodobieństwa zmiennej losowej X
c) Wyznacz jej dystrybuantę
d) Oblicz , oraz
e) Ustal wartość oczekiwaną, wariancję (oraz medianę zmiennej losowej X)
Zad.6. Wyznaczyć w sposób analityczny wartość oczekiwaną, wariancję oraz odchylenie standardowe zmiennej losowej o rozkładzie zero-jedynkowym.
Z wykorzystaniem pakietu R narysuj funkcję prawdopodobieństwa dla rozkładu zero-jedynkowego dla różnych wartości prawdopodobieństwa sukcesu. Jakie wnioski płyną z analizy?
Zad.7. Prawdopodobieństwo niespłacenia kredytu w grupie klientów wysokiego ryzyka wynosi 0,30. W pewnym oddziale banku udzielono 4 kredytów wspomnianym klientom. Jaki model stosuje się do powyższego problemu? Czy wszystkie założenia modelu są zasadne z punktu widzenia opisu rzeczywistości?
a) Wyznaczyć funkcję prawdopodobieństwa oraz dystrybuantę liczby niespłaconych kredytów (w formie tabeli i wykresu).
b) Obliczyć oczekiwaną liczbę niespłaconych kredytów oraz jej wariancję i odchylenie standardowe. Rozwiąż zadanie na dwa sposoby: z definicji i korzystając z gotowej formuły na wspomniane wartości.
c) Dwoma sposobami (z funkcji rozkładu i dystrybuanty) wyznaczyć prawdopodobieństwo, że mniej niż 3 klientów nie spłaci kredytu.
d) Czy w rzeczywistości założenie, że prawdopodobieństwo niespłacenia kredytu dla każdego klienta wysokiego ryzyka wynosi 0,30 jest sensowne? Co można zrobić, aby dokładniej modelować prawdopodobieństwo niespłacenia kredytu?
Zad. 8.
W pewnej firmie wykonuje się rocznie około miliona operacji księgowania. Wiadomo, że frakcja księgowań niepoprawnych wynosi 0,2%. Przy kontroli przedsiębiorstwa losuje się w celu dokładnego sprawdzenia 2500 pozycji księgowania (losowanie ze zwracaniem). Wyznaczyć:
a) prawdopodobieństwo, że przy kontroli zostaną znalezione nie więcej niż trzy źle zaksięgowane pozycje
b) rozkład prawdopodobieństwa (funkcję prawdopodobieństwa) liczby znalezionych niepoprawnych księgowań (obliczenia zakończyć na przedziale 10 i więcej)
c) parametry rozkładu
d) teoretyczne liczebności liczby niepoprawnych księgowań w 200 różnych losowaniach
(Wsk. Wykorzystaj własności rozkładu Poissona. W jakich sytuacjach dopuszczalne jest przybliżenie zmiennej o rozkładzie dwumianowym zmienną o rozkładzie Poissona?)
Zad. 9.
Biegły rewident losuje w celu kontroli 10 pozycji spośród 100 i sprawdza poprawność ich księgowania. Wiadomo, że wśród wszystkich pozycji 1% jest niepoprawnie zaksięgowanych. Wyznaczyć rozkład liczby wylosowanych, niepoprawnie zaksięgowanych pozycji przy założeniu stosowania przez biegłego rewidenta losowania ze zwracaniem. Wyznaczyć parametry tego rozkładu i porównać z parametrami rozkładu otrzymanego w tych samych warunkach, ale w przypadku losowania bez zwracania.
(Wsk. Skorzystaj z własności rozkładu dwumianowego i rozkładu hipergeometrycznego. Jaka jest różnica pomiędzy wspomnianymi rozkładami? W jakich sytuacjach wykorzystamy do opisu zjawiska losowego rozważane rozkłady?)
Zad.10. Do pewnej firmy klienci zgłaszają się przeciętnie z częstotliwością 2 klientów na 10 minut. Postanowiono założyć, że liczbę zgłaszających się w ciągu 10 minut klientów można modelować przy pomocy rozkładu Poissona z parametrem (dlaczego?).
Wyznaczyć funkcję prawdopodobieństwa w formie tabelki oraz narysować dystrybuantę dla x=0,1,2,3,4.
a) Wyznaczyć oczekiwaną liczbę klientów oraz jej wariancję i odchylenie standardowe.
b) Firma może maksymalnie obsłużyć 4 klientów w ciągu 10 minut. Wyznaczyć prawdopodobieństwo, że w ciągu 10 minut do firmy przybędzie więcej niż 4 klientów.
ephemere