Janusz Mąka
I TD
ĆWICZENIE NR 2
Temat: Wyznaczanie prędkości lotu pocisku na podstawie badania ruchu wahadła balistycznego
I. Zagadnienia do samodzielnego opracowania
1. Drgania harmoniczne proste na przykładzie wahadła matematycznego i wahadła
fizycznego.
2. Dynamika ruchu obrotowego bryły sztywnej.
II. Opis teoretyczny
Zasadniczym elementem wahadła balistycznego (rys. 1) jest pręt metalowy z
dwoma przesuwanymi po nim masami M, obracający się wokół osi pionowej
prostopadłej do pręta. Drut przymocowany do pręta, zapewnia działanie momentu
sprężystości podczas wychylenia z położenia równowagi.
Okres drgań wahadła balistycznego, gdy ciężrki znajdują się w odległości R = R1
od osi obrotu
Moment kierujący wahadło:
Moment bezwładności wahadła:
Wahadłem matematycznym nazywamy punkt materialny o masie M i ciężarze G zawieszony na nieważkiej i nierozciągliwej nici o długości L.
Z powyższego równania wynika, że okres wahań wahadła matematycznego nie zależy od amplitudy i masy wahadła, natomiast zależy od jego długości i wartości działającego w danym miejscu przyspieszenia ziemskiego.
Wahadło fizyczne jest ciało sztywne dowolnego kształtu zawieszone na osi poziomej ponad środkiem ciężkości i wahające się wokół niej.
III. Plan wykonania ćwiczenia
1. Maksymalnie zsunąć ciężarki (odległość R1 jest minimalna).
2. Wyzerować wahadło (a = 0 ).
3. Wystrzelić pocisk z urządzenia strzelającego.
4. Zmierzyć maksymalny kąt a max .
5. Włączyć i wyzerować miernik czasu (przyciski W1 i W2).
6. Odchylić wahadło o kąt a max , zwolnić miernik czasu W i puścić wahadło.
7. Zmierzyć czas dla np. dziesięciu wahnięć i obliczyć okres drgań T1.
IV. Tabelka pomiarowa
r
T
α max
R
m
I
D
Vp
[m]
[s]
[rad]
[g]
[kg*m2 10-3
kg*m2/s 10-3
[m/s]
0,12
1,81
0,17
0,085
2,58
0,7
9,3
2,94
1,53
0,19
0,07
0,48
8,82
2,64
1,31
0,23
0,04
0,16
3,94
1,22
1,17
0,26
0,02
1,24
0,39
V. Obliczenia
Obliczenia przeprowadzono w arkuszu kalkulacyjnym MS Excel (wyniki w tabelce powyżej)
VI.Wnioski:
Wykonując obliczenia otrzymaliśmy wartość prędkości pocisku Vp. Analizując pomiary uznać by należało dwa pierwsze wyniki z tabeli powyżej, gdyż pozostałe obliczenia znacznie odstają od wartości rzeczywistych. Najprawdopodobniej powodem błędu było wadliwe działanie wahadła, które wprowadzało znaczne błędy do obliczeń przy zmniejszeniu momentu bezwładności wahadła.
3
marekpel