Psychodermatologia. Stan psychiczny a schorzenia dermatologiczne.pdf
(
83 KB
)
Pobierz
87786195 UNPDF
Pewną grupę pacjentów zgłaszająca się po poradę dermatologiczną stanowią osoby ujawniające
zaburzenia psychiczne, zaburzenia zachowania oraz trudności w funkcjonowaniu psychologicznym
[1-3, 5]. Od dawna w medycynie znane są zaburzenia, które określane są jako zaburzenia
psychosomatyczne. Niekiedy bardzo trudno jest znaleźć związek pomiędzy czynnikami
psychicznymi, a chorobą somatyczną, ale ich rozpoznanie u konkretnego pacjenta ma kolosalne
znacznie w procesie terapeutycznym [6].
Zależności pomiędzy schorzeniem dermatologicznym a zaburzeniami psychopatologicznymi czy
dysfunkcjami psychicznymi pojawiają się wówczas, gdy pacjenta traktuje się holistycznie i
interdyscyplinarnie. Takie interdyscyplinarne podejście do zaburzenia dermatologicznego może nie
tylko ułatwić i przyspieszyć proces terapeutyczny, ale poprawić psychologiczne funkcjonowanie. W
procesie diagnozowania i leczenia uwzględnienie stanu psychicznego pacjenta staje się równie
ważne, jak zwrócenie uwagi na jego stan somatyczny. Podejście holistyczne do pacjenta (tzn.
leczenie chorego człowieka, a nie tylko pojawiającego się objawu) umożliwia dobre rozpoznanie
jego stanu psychofizycznego. W niektórych przypadkach dopełnieniem nacelowanego leczenia
farmakologicznego staje się leczenie psychiatryczne, bądź skierowanie pacjenta do psychologa
klinicznego.
Istniejące przesłanki pozwalają na wyodrębnienie grupy schorzeń, które można określić jako
psychodermatologiczne. Wyodrębnienie to opiera się na współwystępowaniu objawów
psychopatologicznych z określonymi symptomami skórnymi lub chorobami dermatologicznymi.
Wyodrębnienie schorzeń psychoderamtologicznych może zaowocować sukcesem w praktyce nie
tylko dermatologów, ale psychiatrów i psychologów. Jednakże zarówno od dermatologa, jak i
psychiatry wymaga się holistycznego widzenia pacjenta.
Epidemiologia zaburzeń psychicznych u osób z chorobami
dermatologicznymi
Zarówno u dzieci jak i dorosłych pacjentów dermatologicznych występowanie zaburzeń
psychicznych jest znacznie wyższe niż w populacji ogólnej [1, 8, 9, 19]. Badania Wesselye,go i
Lewisa [16] potwierdzają obecność zaburzeń psychicznych u 40% pacjentów dermatologicznych, a
u 90% - nieprawidłowości psychicznych . Analiza wyników wskazuje również na fakt, że u 75%
pacjentów zaburzenia psychiczne miały ścisły związek z chorobą skóry. Akton [2], Linnet, Jemec
[14] i współpracownicy w swoich badaniach stwierdzili, że najczęściej występującymi
zaburzeniami psychicznymi była depresja i podwyższony poziom lęku, szczególnie przy atopowym
zapaleniu skóry.
Prowadzono także badania wśród dzieci i młodzieży z wypryskiem atopowym i innymi łagodnymi
chorobami skory. Wyniki, jakie uzyskano stwierdzają, że u 50% młodych pacjentów z wypryskiem
atopowym występują zaburzenia psychiczne. To, co różni ich od grupy kontrolnej, to pojawianie się
dolegliwości gastrycznych, nadmierne zamartwianie się, zaburzenia snu. Poza tym w tej grupie
pojawiły się inne zaburzenia, takie jak nadmierna zależność od rodziców, mniejsze
zdyscyplinowanie i skłonności do manipulowania rodzicami. Dodatkową cechą charakteryzującą
grupę badanej młodzieży z wypryskiem atopowym to zaniżony obraz siebie, spostrzeganie siebie
jako osoby mało atrakcyjnej, czy brzydkiej oraz zaburzenia zachowania.
Wiele uwagi poświęcono również występowaniu depresji u pacjentów dermatologicznych. Hardy i
Cotterill [3] badając pacjentów z dysmorfobią i łuszczycą stwierdzili, że znacznie częściej
pojawiają się u nich objawy depresyjne i obsesyjne niż w grupie kontrolnej. O obecności objawów
depresyjnych w tej grupie pacjentów donoszą także Gupta i Gupta [7]. Przebadali oni 480
pacjentów z chorobami skóry wpływającymi na wygląd (trądzikiem na twarzy, łysieniem
plackowatym atopowym zapaleniem skóry, łuszczycą) i stwierdzili u badanych osób znaczne
nasilenie depresji oraz występowanie tendencji samobójczych.
Uwarunkowania występowania zaburzeń psychicznych u osób
z chorobami skóry
Zapewne w ocenie występowania zaburzeń psychicznych u pacjentów dermatologicznych istotne
będą niektóre parametry, chociażby rodzaj schorzenia dermatologicznego, rozległość i lokalizacja
tych zmian, czas trwania choroby. Otóż badania, jakie poczynił Hughes [9] wykazały
współwystępowanie zaburzeń psychicznych z rozpoznaniem trądziku, wyprysku, łuszczycy i
łysienia, ze zmianami skórnymi o charakterze rozległym i przewlekłym zlokalizowanymi
najczęściej na widocznej powierzchni ciała . Rodzaj schorzenia dermatologicznego jest czynnikiem
warunkującym nie tylko występowanie depresji, ale również i jej natężenie. Np. ryzyko próby
samobójczej i depresji pojawia się u pacjentów z łuszczycą na dużych obszarach skóry ciała.
Zmiany, które są rozległe lub zlokalizowane w ważnych dla obrazu siebie obszarach ciała, mogą
mieć istotny wpływ na występowanie objawów depresyjnych [7].
Związek miedzy chorobami skóry, a zaburzeniami
psychicznymi
Na podstawie wielu badań nad zaburzeniami psychicznymi u pacjentów dermatologicznych, można
stwierdzić, że ich związek nie jest przypadkowy. Szczególnie ważnym zagadnieniem jest związek
schorzeń dermatologicznych z ryzykiem próby samobójczej. Cotterill i Cunliffe [5] analizując
przypadki chorób dermatologicznych, wyodrębnili cztery główne grupy pacjentów, u których
ryzyko samobójcze było najwyższe. Pierwszą grupę stanowią pacjenci z kliniczna diagnozą
dysmorfobii. Najczęściej występującym zaburzeniem psychicznym u tych pacjentów jest depresja,
chociaż nie rzadko stwierdza się schizofrenię, różnego typu zaburzenia osobowości, w tym często
osobowość obsesyjno-kompulsywną. Na depresję częściej chorowały kobiety z dysmorfobią w
obrębie twarzy.
Druga grupę stanowią młodzi ludzie z trądzikiem i jego późniejszymi konsekwencjami, szpecącymi
na ogół twarz. Blizny, jakie powstają w efekcie trądziku, staja się przyczyną poczucia mniejszej
wartości, obniżonej samooceny i negatywnego obrazu siebie. Dla wielu trądzik i zmiany, jakie w
wyniku tego schorzenia powstają, mogą być czynnikiem ryzyka dla ujawnienia się depresji i prób
samobójczych.
Do trzeciej grupy należą osoby z przewlekłymi schorzeniami skóry, które w istotny sposób
utrudniają funkcjonowanie. Do takich schorzeń należą łuszczyca, atopowe zapalenie skóry,
szczególnie, kiedy występują w widocznych miejscach. Chroniczność tej choroby powoduje, że u
tych osób pojawia się przygnębienie. Zwłaszcza, kiedy zmiany dermatologiczne występują na
twarzy, powoduje to obniżenie samopoczucia, brak pewności siebie ,co w konsekwencji może
doprowadzić do depresji i pojawiania się prób samobójczych.
Czwartą grupę stanowią osoby, które w wywiadzie ujawniły zaburzenia psychopatologiczne,
szczególnie zaburzenia afektywne. Chorobowe zmiany skórne pojawiają się na skutek ubocznego
działania leków (np. soli litu). Z drugiej strony, stosowanie kortykosteroidów, nawet w małych
dawkach, u pacjentów z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym może wywołać ostrą depresję i
tendencje samobójcze. W literaturze przedmiotu pojawiły się doniesienia o współwystępowaniu
znacznie podwyższonego ryzyka samobójstwa u osób cierpiących na obłęd pasożytniczy [4,5].
Zaburzenia psychiczne wśród pacjentów dermatologicznych są zróżnicowane i nie dotyczą tylko
zaburzeń afektywnych z tendencjami samobójczymi. Zauważono swoistą zależność pomiędzy
schorzeniami skóry, a reakcjami psychologicznymi na te schorzenia. Zależność ta występuje też w
odwrotnym kierunku. [9]. Zniekształcenie wyglądu, spowodowane schorzeniem dermatologicznym,
powoduje u pacjenta objawy psychologiczne, szczególnie kiedy występuje na ważnych dla pacjenta
obszarach ciała, dając swego rodzaju stygmatyzację. Owa stygmatyzacja zaburza funkcjonowanie
danej osoby w sferze psychicznej [6]. Z drugiej strony czynniki psychologiczne, szczególnie
mechanizmy wadliwego przetwarzania emocji w stresie, konfliktach, frustracji, występujące przez
dłuższy czas, mogą dawać swój wyraz w schorzeniach dermatologicznych.
Dotychczasowe doniesienia naukowe [12, 15] wskazują na sprzężenie pomiędzy czynnikami
psychologicznymi na poziomie neurohormonalnym, a schorzeniami dermatologicznymi. Do takich
schorzeń można zaliczyć atopowe zapalenie skóry, łuszczycę, łysienie plackowate, pokrzywkę i
nadmierne pocenie się.
Organizm odpowiada na stres, uruchamiając cykl reakcji neurohormonalnych, służących
utrzymaniu homeostazy i adaptacji organizmu. Jakość odpowiedzi na stres jest w dużej mierze
uwarunkowane genetycznie, ale zależy również od wieku, płci, czy ogólnej kondycji. W czasie
długotrwałego stresu dochodzi do wyczerpania rezerw organizmu, utraty równowagi
psychofizycznej i powstania dysfunkcji w obrębie różnych układów.
W ostatnim okresie wiele uwagi zwraca się na wzajemne powiązanie pomiędzy układem
neuroendokrynnym, a układem immunologicznym.[18]. Najnowsze badania wskazują na ścisłą
interakcję pomiędzy tymi układami a skórą [15]. Skóra bowiem i ośrodkowy układ nerwowy są
powiązane powstają z ektodermy. W układzie nerwowym, skórze i układzie immunologicznym
występują wspólne neuromediatory i neurohormony[10]. W piśmiennictwie pojawiały się
stwierdzenia, że mózg, układ immunologiczny i skóra „mówią tym samym językiem biochemii”,
którego częścią składową są neuropeptydy [2,14].
Stres odgrywa istotną rolę w wielu dermatozach, szczególnie tych o charakterze zapalnym, głownie
przez układ immunologiczny, za pośrednictwem neurotransmiterów. Do grupy dermatoz
wywoływanych przez czynniki neurogenne zaliczono miedzy innymi
dermatitis artefacta,
compulsive habits, trochotillomanię
, nadgryzanie warg, obgryzanie paznokci, syfilofobię.
Wyróżniono też grupę schorzeń, w których etiopatogenezie stres może być czynnikiem
wywołującym lub podtrzymującym chorobę. Do takich schorzeń należy atopowe zapalenie skóry,
świerzbiączka, łysienie plackowate, pokrzywka, łuszczyca, wyprysk potnicowy i opryszczka
nawracająca.
Dotychczasowe badania potwierdzające jedność psychiki i ciała upoważniają do wyłonienia się
nowej dyscypliny medycznej zwanej psychoneuroendokrynoimmunologią, powszechnie
funkcjonującą pod nazwą psychodermatologii.
Plik z chomika:
szczypior77
Inne pliki z tego folderu:
znaczenie psychoreapii w przypadkach psychozy poporodowej.doc
(29 KB)
Wspczesne problemy psychologii_2_stud.ppt
(273 KB)
Świadomość.pdf
(345 KB)
Mapy duchowe współczesności - Anna Sobolewska.pdf
(489 KB)
Miłość i ciało.doc
(43 KB)
Inne foldery tego chomika:
12 kroków do wolności
Adam Agraham - Psychomanipulacja
Carnegie - Jak zdobyć przyjaciół
J. Gibas - Alchemia duchowego rozwoju
J.Gibas - Schudnij z Kaizen
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin