Strawson.doc

(34 KB) Pobierz
eter F

Peter F. Strawson

Notka biograficzna:

W pierwszej części życia - zwalczał Russsella, w drugiej - poprawiał Fregego

Truth

Strawson chce kontynuować Austina: Czy prawda jest performatywą? 

Odpowiedź Pierwsza: (blisko Austina) Prawda nie znaczy nic ( jest to redundancja i próba asercji np. w zdaniu "Jest  PRAWDĄ że dziś jest czwartek" - przez słowo "prawda" dajemy jedynie gwarancję słowną. 
     [Wittgenstein: najkrótszym symbolem prawdy jest dowód) (To jest z neopozytywistycznego punktu
widzenia)]

[Austin się nie zgodził: "Prawdziwy" zawsze będzie miał swoje synonimy, które znaczą. Prawda opisuje związek między myślą a rzeczywistocią.

Odpowiedź druga: (Tarski) Prawda należy do metajęzyka: "zdanie" jest prawdą. I tego trzeba żądać od neopozytywistów: każda rozmowa o prawdzie jest w metajęzyku. Słowo "prawda" opisuje związek między myślą a rzeczywistością.

 

Strawson: "Ćmy latają nocą" - nie interesuje nas język, zdanie jest nieprecyzyjne, ale uściślenie jest zbędne ! jednak bez uściślenia nie ma ustalonego sensu, jednak to do niczego nie prowadzi, bo nie wiemy na jakie uściślenie się zdecydować, a czasem nie chcemy się zdecydować.
 Mamy prawo mówić zdania nieścisłe pod względem treści; zdanie jęz. Potocznego (p, np., tak, nie) - mogą występować jako potwierdzenia i zaprzeczenia. PRAWDA j bardzo podobna do performatywy, "PRAWDA" ~= akceptują to zdanie, jest parafrazą performatywy (w tej funkcji) (mówiący informuje, że akceptuje, popiera itp. (czyli to nie jest kwestia kryterium prawdy, ale rozumienia prawdy)

 

"On refering" (1950)

 Artykuł odnosi się do art. Russella pt. "On Denoting". Bierzemy pod uwagę zdanie

"Król Francji jest łysy".

Zdanie to wg Russella jest koniunkcją trzech twierdzeń, które wszystkie muszą być prawdziwe.:

   1. Istnieje con.  jedno X, które jest królem fancji
   2. Maksymalnie jedno X
   3. Ktokolwiek to jest, jest łysy.

Jest to zdanie mówiące o całym świecie, że nie ma takiego X.

Russell twierdzi, że podmiotem każdej wypowiedzi ma być zaimek wskazujący. Wg Russela zdania opisujące mogą być tylko prawdziwe lub fałszywe (P v F) - tertium non datur
Rozwiązaniem miał być język idealny. Z powyższego zdania wnioskował, że nie wolno mówić o niczym, bowiem natkniemy się na paradoksy.

Wg Strawsona to jest SZALBIERSKI TRÓJPODZIAŁ (BOGUS TRICHOTOMY). Musimy odróżnić twierdzenie od presuponowania.

Strawson: np. w zdaniu "Ta ćma lata" P/F kiedy wskazuję na konkretną ćmę latającą/siedzącą - wtedy możemy określić wartość log. zdania.
Jeśli jednak chcemy być bardziej precyzyjni, jak Russel, to wiemy, że "Ta" to nazwa nadana ad hoc (okazjonalne imię własne)

Język potoczny jest poprawny, ale ma inną logikę, w związku z tym musimy wprowadzić różnicę między zdaniami (sentences) a wypowiedzeniami (statements):

Zdanie ma:
- znaczenie,
- użycie,
- wygłoszenie

Np. w zdaniu "król Francji jest mądry" ma sens wyraźny, znaczenie jednakowe, niezależnie kto jest królem, odniesienie/użycie może mieć do dwóch królów, może być wielokrotnie wygłoszone w tym samym użyciu.

Wobec tego wartość logiczną można przypisać tylko do wygłoszeń. Zdania wygłoszone nie są P/F bez określonego użycia/wygłoszenia/kontekstu. Wiele zdań jest poprawnych, ale bez wartości logicznej. Jeszcze inaczej: Wartość logiczną należy wiązać z WYPOWIEDZIĄ (wygłoszeniem), a nie zdaniem chociażby ze względu na zmienność w czasie.
Np. "W czwartek odbędą się zajęcia z filozofii analitycznej" - sens jest określony, jednak wartości logicznej brak. O wartości możemy mówić, jeśli mamy odniesienie/referencje (np. wiadomo który król)

To co proponował Russell - że zdanie jest albo prawidzwe, albo fąłszywe, albo nie ma znaczenia - to szalbierski trójpodział (bogus trichotomy). Musimy odróżnić twierdzenia od presuponowania (mówiąc zakłądamy neiktóre fakty)

Zdanie o królu Francji zawiera fałszywą presupozycję. Większość zdań ma znaczenie, ale nie ma stałej wartości logicznej. Wartość logiczna wyrażenia wiąże sie z WYPOWIEDZIĄ, a nie zdaniem, choćby dlatego, zę jest zmienna w czasie.

Np. "Cytryna jest owocem" - sentence jest prawdą

np2. "Gladiator to najlepszy film" - sentence nia ma wartości logicznej. Statement pełne - ma - bo w całości brzmi: 'W 2001 r. Gladiator to najlepszy film."

 

 

Individuals (metafizyka opisowa)


Strawson: Wcześniej istniała metafizyka spekulatywna, wygłaszano twierdzenia fundamentalne i nieempiryczne (np. Arystoteles: "Przedmiot to materia + forma"). Metafizyka opisowa ma być falsyfikowalna. Strawson starał się poznać lingwistyczną strukturę świata. W świecie sąindywidua i uniwersalia - o tym, co jest co, decydujemy językowo i filozoficznie. Metafizyka opisowa bada nie przez eksperyment, ale porządkuje nasz schemat pojęciowy.

 

Kryterium przedmiotu -m wielokrotne rozpoznawanie i obsrwacje (chmury, dźwięki). Zdanie musi być obserwowalne, powtarzalne. Nasz świat wewnętrzny nie ma kryterium wielokrotności, zewnętrzny - nie ma zawsze oglądalności.

(def.) KONKRET - przedmiot wielokrotnie rozpoznawalny (np. wydarzenia historyczne, ludzie i ich cienie, przedmioty); taki, który podlega reidentyfikacji.
konkretami wydarzsenia historyczne, przedmioty materialne, ludzie i ich cienie.
nie są: liczby, gatunki, jakości i własności,

Nie decyduje możliwość rozdzielenia na części. Nazwa wskazuje na konkret jeśli jest to ma części-zbiory w sensie kolektywnym. Uniwersalia - w sensie dystrybutywnym.

Kłopoty z reidentyfikacją:

- osoby mają różną zdolność do reidentyfikacji.
- eskimosi mają 7 kolorów białego -> metafizyka opisowa oparta jest na kulturze. Język jest nośnikiem filozofii. Język narzuca konkrety jako podmioty a aniwersalia orzecznikami.

Twierdzenie: Skoro umiemy reidentyfikować, to musimy ustalać lokalizacje i porządek czasoprzestrzenny. Wszystkie przedmioty materialne są konkretami, choć możliwa jest nieostrosć.
- np. dźwięki, to twory czasowe, kryterium rozpoznaia to wysokość i głośnosć. barwa dźwięku - w życiu codziennym i innych dziecdzinach użytecznosć klasyfikacji różni się. Np.
"dźwięk 25s - 10 s ciszy - dźwięk 25s" - czy drugie 25sekund dźwięku to reidentyfikacja pierwszego, czy całość jest identyfikacją "25-10-25"? Strawson przyznaje, że musimy zgodzić się na pewną nieostrość.

np.: BODY posiada(1) doznania i
EGO posiada(2) doznania

Sens słowa POSIADA jest różny 1 - ciału przypisywana jest możliwość posiadania doznań; 2 - Sugeruje zdanie analityczne??

Osoba to jednak całość psychofizyczna, nie podlegająca podizałom; nie da sie zprowadzić ani do ciała, ani do duszy. Dusze i umysły nie są reidentyfikowalne.
Istnieją M-orzeczniki (MATTER) oraz P-orzeczniki (PSYCHE)
- Mo - np. waży 65kg, jest w salonie - mówimy o aspekcie materialnym - różnica jest w orzeczniku
- Po - myśli, wierzy w Boga.
np. idzie na spacer to Mo + Po

Aby wprowadzać(1) konkret, musimy wprowadzać pewien FAKT;
Aby wprowadzić(2) pewną własność musi stanowić jakąś regułę.
Jeśli ktoś nei rozumie "wprowadzić(2)" to musimy pokazać fakt, przykład. Jeśli ktoś nei rozumie uniwersaliów - musimy pokazać klase zdarzeń.
Innymi słowy: konkret oznacza, apowszechnik - przenosi znaczenie.

Searle: orzeczniki są niezupełne, np X jest żoną Jana - czy istnieje powszechnik "być żoną Jana"? Nie, ale musimy zgodizć sięna neiostrość - orzecznik może miec czasem charakter konkretu.

np. "Wspaniałomyślność jest przyjemniejszą cnotą niż rozwaga." - to 3 powszechniki; zdanie nie opisuje świata.

 

 

3

 

...
Zgłoś jeśli naruszono regulamin